Snel schuiven en dan weer snel wegwezen

Op het WK dammen dat sinds vorige week in Zwartsluis wordt gespeeld, wint berusting het van frustratie. Al gaven de eeuwige rivalen Ton Sijbrands en Rob Clerc elkaar gisteren geen hand.

Gevloek is uit den boze en op zondag wordt er niet gespeeld. De organiserende damverenigingen De Schuivende Schijf uit Zwartsluis en Oefening en Ontspanning uit Genemuiden kwamen met de Nederlandse dambond KNDB en de werelddambond FMJD overeen dat de zondagrust tijdens het wereldkampioenschap dammen in Zwartsluis gerespecteerd moest worden. Daarom kunnen in de gemeente Zwartewaterland (met een ruitmotief in het wapen) nu drie weken lang van maandag tot vrijdag de beste dammers ter wereld worden bewonderd.

Liefst zes wereldkampioenen behoren tot de deelnemers: Alexander Georgiev (Rusland), Alexei Tsjizjov (Rusland), Anatoli Gantwarg (Wit-Rusland), Alexander Schwarzman (Rusland), Goentis Valneris (Letland) en de Nederlander Ton Sijbrands. Naast Sijbrands doen op dit WK nog de Nederlanders Rob Clerc, Gérard Jansen, Ron Heusdens en Nederlands kampioen van dit jaar Kees Thijssen mee.

Allemaal dammers die van rust houden rond de wedstrijden en willen dat de beschaving van deze sport hoog in het vaandel blijft staan. Gisteren, tijdens de vijfde speelronde, bleek daar echter weinig van toen Sijbrands en Clerc tegen elkaar moesten spelen.

De officiële regels van de werelddambond schrijven voor dat het spelers niet is toegestaan om remise overeen te komen voordat wederzijds op z'n minst veertig zetten zijn gedaan. Wordt aan deze regel niet voldaan dan zal de arbiter de uitslag op 0-0 moeten bepalen. Sijbrands en Clerc, sinds jaren niet alleen in de speelzaal maar ook erbuiten allerminst vrienden, kwamen gisteren na zes zetten al remise overeen. Omdat de regels dat voorschrijven, werden door beide dammers veertig zetten in twintig minuten gedaan. De damschijven vlogen als het ware over tafel. Zo snel speelden de kemphanen. Dat viel nog te begrijpen. Maar na afloop van de partij weigerden ze elkaar een hand te geven. Vreemd? ,,Een puur ritueel. Ik geloof niet dat handen schudden van enige waarde is'', bagatelliseerde Rob Clerc naderhand het opmerkelijke afscheid in een openbare discussie. Clerc: ,,Het werd al snel duidelijk dat het op een remise zou uitdraaien. Als één van de dammers daadwerkelijk op remise aanstuurt is het moeilijk om dat af te wenden. Om allebei toch een punt aan de dampartij over te houden, hebben we het zo gedaan.''

Clerc liet in het midden of deze manier van dammen wel zo ethisch is en de damsport niet in een kwaad daglicht stelt. ,,Sommige wedstrijden duren drie uur waarin eigenlijk al vroeg duidelijk is dat het op remise uitdraait. Onzin om aan die poppenkast mee te doen'', vervolgde Clerc. Hij wilde niet ingaan op zijn jaren oude conflict met Sijbrands, die gisteren niet bij de openbare discussie aanwezig was, en al snel na de partij het gebouw verliet.

Clerc memoreerde nog aan wijlen Jannes van der Wal (1956-1996). De partij Sijbrands (wit) tegen Clerc (zwart) bracht, net als Van der Wal vroeger vaak deed, enig leven in het voor de buitenstaander serene dammen. Overigens heeft Jannes van der Wal altijd tegen gesproken dat hij `gek' zou zijn, zoals op basis van zijn gedrag door menigeen werd verondersteld. In 1982 wijdde hij er zelfs een hele gastcolumn in het Nieuwsblad van het Noorden aan. Zijn conclusie was dat hij toch niet `gek' was.

Van dammers werd vroeger vaak beweerd dat zij doorgaans wat grijze en grauwe types zijn, saaie mensen. Vale vrijetijdskleding is vaak hun uniform. Gedeeltelijk berust deze bewering nog steeds op waarheid. Al droeg Dul Erdenebileg uit Mongolië bijvoorbeeld een trainingspak. De Mongool verloor zijn wedstrijd van de Rus Alexander Schwarzman die in de Nederlandse competitie uitkomt voor damvereniging Maas van `t Hoog uit Hengelo. Erdenebileg, geblesseerd aan zijn rechterhand, beruste in zijn nederlaag en wees naar zijn hoofd. ,,Not good here.''

De vijfde speelronde was een dag met een kleine remisebui. Frustraties en gevloek daarover bleven, zoals gewoon is in de damsport, echter achterwege. Wie als damleek meer leven in de brouwerij wil zou het advies in het programmaboekje kunnen opvolgen. Daarin wordt de gebeeldhouwde preekstoel uit de zeventiende eeuw in de Nederlandse Hervormde kerk in Zwartsluis als bezienswaardigheid aangeprezen.