Boycot bedreigt farmaceut

De prijs van medicijnen moet omlaag. Maar een verlaging van 40 procent van één bestseller leidt meteen tot stevige ruzies.

Apothekers zeggen hun bestellingen bij farmacieconcern Genthon opeens af. Eén medicijngroothandelaar heeft al zijn producten van het Nijmeegse bedrijf gisteren uit zijn schap gegooid. Andere groothandelaren dreigen met een boycot. ,,Het gaat er erg emotioneel aan toe'', zegt K. Jollie, directeur van Genthon, op zijn werkkamer. Het bedrijf heeft de afgelopen twee dagen 90 procent minder medicijnen verhandeld dan normaal. Als de situatie zo blijft betekent dat waarschijnlijk einde bedrijf, aldus Jollie.

Maandag liep het patent op de cholesterolverlager simvastatine in Nederland af. Sindsdien mogen fabrikanten goedkope versies ervan op de markt brengen. Normaal ligt de prijs van een generiek medicijn 20 tot 85 procent lager dan die van het merkproduct, omdat er veel minder kosten worden gemaakt voor onderzoek, ontwikkeling en marketing. Maar niet in Nederland. De meeste generieke fabrikanten vragen nu om en nabij de 34,80 euro voor 30 tabletten van 20 milligram simvastatine. Precies hetzelfde als de prijs van het merkproduct, dat wordt vermarkt door het Amerikaanse farmacieconcern MSD. Genthon vraagt slechts 20,30 euro. En heeft zich daarmee de woede van veel apothekers en groothandels op de hals gehaald.

Jollie zegt de reactie van de apothekers wel te begrijpen. ,,Ik ken niemand die zegt: `ik heb hier een zak geld en ik ga nu de helft weggeven'. Ik neem de apothekers ook niks kwalijk. Ze zitten in een systeem dat jarenlang door de overheid is gestimuleerd.'' Apothekers moeten een deel van hun inkomen halen uit de onderhandelingen met de generieke fabrikant. Daardoor zijn generieke fabrikanten gaan concurreren op de marge die ze de apotheker te bieden hebben. En is de kloof tussen de werkelijke prijs van een generiek medicijn en de officiële prijs die de fabrikant opgeeft, steeds groter geworden. De apotheker mag de officiële prijs declareren bij de zorgverzekeraar, maar betaalt de generieke fabrikant in werkelijkheid veel minder. De kortingen mag hij voor een groot deel in eigen zak steken.

Daarbij komt dat de laatste jaren veel grote medicijnen uit patent zijn gegaan. Onlangs bijvoorbeeld de maagzuurremmer omeprazol, dat vorig jaar een omzet haalde van ruim 200 miljoen euro. En nu simvastatine, na omeprazol het best verkochte medicijn in Nederland. Simvastatine haalde vorig jaar een omzet van ruim 100 miljoen euro. Jollie: ,,Het systeem is uit de hand gelopen.''

Jollie begrijpt niet dat de directeur van de KNMP, brancheorganisatie van de Nederlandse apothekers, heeft gezegd dat apothekers de kortingen op simvastatine nodig hebben. ,,Voordat de cholesterolverlager uit patent ging, konden de apothekers zich ook bedruipen. Er wordt ontzettend veel geld verdiend op generieke medicijnen.''

Overheid en zorgverzekeraars proberen het systeem open te breken. Demissionair minister De Geus van Volksgezondheid wil circa 300 miljoen euro extra afromen van de kortingen en bonussen die de apothekers ontvangen. Maar volgens Jollie is dat niet de manier. ,,Daarmee hou je het systeem in stand. Geef de apothekers een hogere standaardvergoeding voor elk recept dat ze verwerken, en zorg dat ze van die onderhandelingen afkomen. Ze moeten zich alleen met medicijnzorg hoeven bezighouden. En ik weet dat veel apothekers het met mij eens zijn.''

Jollie ziet meer in de benadering van zorgverzekeraars die apothekers steeds vaker dwingen om de goedkoopste variant van een generiek medicijn voor te schrijven. ,,Dan heb je een systeem dat concurreert op prijs, en niet op marge.''