Adoptieclubs ruziën

Nederlandse adoptieorganisaties halen minder kinderen uit het buitenland dan ze zouden kunnen doen. Dit komt doordat ze claims leggen op landen waar ze vervolgens geen of slechts weinig kinderen vandaan halen, terwijl ze andere adoptieorganisaties verbieden om daar kinderen vandaan te halen.

Een nieuwe adoptie-organisatie, de Nederlandse Adoptiestichting (NAS), heeft hierover een klacht ingediend bij de mededingingsautoriteit NMa. Die is gericht tegen alle andere adoptiestichtingen en tegen het ministerie van Justitie.

De zes gedaagde adoptieorganisaties hebben in 1995 een convenant ondertekend. Dat was oorspronkelijk bedoeld om de landen vanwaaruit adoptie mogelijk is onderling te verdelen, zodat de organisaties elkaar niet zouden beconcurreren. In de praktijk is het volgens NAS zo dat de organisaties claims leggen op landen, ongeacht het feit of ze er daadwerkelijk werkzaam zijn. Justitie speelt volgens NAS een ,,essentiële rol bij de instandhouding en uitvoering van het convenant''. Ambtenaren van het ministerie houden bijvoorbeeld een lijst van de organisaties en `hun' landen bij.

Nieuwe claims zouden in een vergadering van vergunninghouders en het ministerie ,,tussen neus en lippen door'' toegekend zijn aan organisaties, zonder dat die hoeven aan te tonen dat ze daadwerkelijk in die landen actief zijn of dat op korte termijn wíllen zijn. Veel kinderen die geadopteerd zouden kunnen worden, worden nu niet geadopteerd ,,omdat het belang van individuele organisaties geschaad zou kunnen worden'', stelt voorzitter M. Schouten van de adoptiestichting in de klacht. De NAS heeft sinds eind 2002 een vergunning om te bemiddelen bij adoptie – en heeft sindsdien nog niet één adoptiekind naar Nederland gehaald. De gedaagde organisaties konden vanochtend nog niet reageren.

Een woordvoerster van het ministerie van Justitie zegt dat het convenant een afspraak is tussen private partijen. De NAS is dus niet gebonden aan het convenant omdat ze het niet ondertekend heeft. Wel staat in de adoptiewet dat de organisaties verplicht zijn samen te werken. ,,Op het moment dat een nieuwe organisatie weigert samen te werken kan dat consequenties hebben'', zegt ze.