Sporters kritiseren contract NOC*NSF

De vakbond voor topsporters, NL Sporter, zal haar leden adviseren voorlopig de overeenkomst te boycotten die sportkoepel NOC*NSF de Nederlandse deelnemers aan de Olympische Spelen wil laten tekenen. Volgens vakbondsbestuur Frits Algie is het `in essentie' een slecht contract dat de koepel de sporters opdringt. Hij vindt dat in het uiterste geval het convenant aan de rechter voorgelegd moet worden.

Zo'n achthonderd potentiële deelnemers (en hun begeleiders) aan de Spelen die in 2004 worden gehouden, krijgen dezer dagen via hun bond de overeenkomst toegestuurd die vóór 1 juli getekend moet worden geretourneerd naar NOC*NSF, de organisatie die verantwoordelijk is voor uitzending van de olympisch ploeg. Wie niet tekent, gaat niet mee. NL Sporter hikt vooral tegen deze sanctie aan omdat die indruist tegen het sportief afgedwongen recht om deel te nemen aan de Spelen. ,,Bovendien zijn wij er principieel op tegen dat een sporter zijn commerciële rechten moet afstaan, iets wat bij ondertekening van het contract het geval is'', zegt Algie.

NOC*NSF verplicht de olympische sporters reeds vanaf de Spelen in 1996 tot het ondertekenen van een gedragscode. Dat gebeurt naast de overeenkomst die elke deelnemer aan de Spelen met het IOC moet tekenen, waarin onder andere is vastgelegd dat atleten zich moeten conformeren aan het olympisch handvest.

In de overeenkomst van NOC*NSF zijn gedragsregels over kleding, portretrecht, vergoedingen, vervoer, verzekeringen en de verplichtingen tegenover de sponsors van NOC*NSF tot in detail vastgelegd. Vooral de belangen van zijn sponsors heeft NOC*NSF in de overeenkomst beschermd, omdat het wil voorkomen dat privé-sponsors profiteren van olympische successen. Dit gebeurde vorig jaar bij de Winterspelen in Salt Lake City met schaatssponsor Aegon en leidde toen tot een conflict tussen de sportkoepel en Aegon. Sporters die zich niet aan de afspraken in de overeenkomst houden kunnen alsnog worden uitgesloten van de Spelen en bovendien beboet worden met maximaal 50.000 euro.

Algie wil nog geen definitief oordeel over de overeenkomst geven. Hij was bij de totstandkoming ervan betrokken, maar zijn ervaringen daarbij stemmen hem niet positief. ,,We hebben ook niet met NOC*NSF over de inhoud mogen onderhandelen'', vertelt Algie. ,,Wij werden geacht commentaar te geven. En dat hebben we gedaan, omdat we aanhikten tegen zaken als portretrecht en sancties. Een boete van 50.000 euro is nogal wat. Kan dat wel? En wat is de status van een genomineerde sporter? Wij denken dat hij dan nog relatief weinig met NOC*NSF te maken heeft. Het is raar dat sportieve prestatie, wat kwalificatie voor de Spelen tenslotte is, zakelijk bestraft wordt, daar zit iets kroms in. Het is mede daardoor geen heldere overeenkomst.''

NL Sporter adviseert haar leden te wachten met tekenen tot de vakbond advies heeft gegeven. Of de stap naar de rechter wordt gemaakt hangt af van de bereidheid van een individuele sporter om dit te doen. Een collectief belang kan in Nederland niet juridisch worden verdedigd.

Andere partners met wie NOC*NSF overleg over de overeenkomst heeft gevoerd, hebben minder moeite met de eindtekst. Peter Blangé, voorzitter van de atletencommissie, spreekt van een ,,gedegen en acceptabel contract.'' De oud-volleyballer heeft zelf als deelnemer twee keer een convenant getekend en had niet het gevoel gebonden te zijn aan een wurgcontract. ,,Er staan ook goede dingen in, zoals het medaille-bonussysteem.'' Dat laatste systeem houdt in dat aan elke medaille een bedrag is gebonden. Voor goud 25.000 euro, voor zilver 17.500 en voor brons 10.000. Voor teamsporters liggen de minimumbedragen per lid op 10.000, 7.000 en 4.000 euro.

Patrick Wouters van den Oudenweijer, zaakwaarnemer van zwemmer Van den Hoogenband, wielrenster Van Moorsel, judoka Huizinga en turnster Van de Leur, vindt dat de overeenkomst ,,in balans'' is. ,,Ik verwacht geen problemen, maar ik vind wel dat NOC*NSF moet toewerken naar contracten op maat, omdat de belangen van de verschillende sporters nogal kunnen verschillen.''

Directeur Topsport van NOC*NSF en lid van het team de mission Marcel Sturkenboom zegt dat de overeenkomst voor `Athene' niet wezenlijk afwijkt van de convenanten bij voorgaande Spelen. En hij vertelt dat NOC*NSF nog niet toe is aan contracten op maat. Sturkenboom: ,,Wij willen uitdrukkelijk als één ploeg optreden en daar horen geen afzonderlijke afspraken met enkele leden van het team bij. Maar het is nu eenmaal noodzakelijk om spelregels met elkaar af te spreken; daarvoor die overeenkomst. Ik verwacht wel behoefte aan uitleg, maar geen problemen met tekenen.''