Roemenië-Rusland: eindelijk vriendschap

In Boekarest hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van Rusland en Roemenië, Igor Ivanov en Dan Mircea Geoana, een Russisch-Roemeens vriendschapverdrag geparafeerd. De presidenten Poetin en Iliescu moeten het in juli in Moskou ondertekenen.

Helaas weet nog niemand precies wat er in het verdrag staat over de twee belangrijkste geschilpunten. Wat er verder in staat is duidelijk: beide landen willen de best mogelijke bilaterale relaties en respecteren elkaars recht soevereine beslissingen te nemen. Zo mag Roemenië van de Russen natuurlijk lid worden van de NAVO en van de EU. En verder, zei gisteren de Roemeense premier Adrian Nastase, sluit het vriendschapsverdrag ,,een verleden vol emotionele en subjectieve gebeurtenissen'' af – het de Roemenen na 1945 opgelegde communisme bijvoorbeeld.

Twee Roemeense eisen hebben ruim tien jaar lang een vriendschapsverdrag in de weg gestaan. De eerste eis betreft het beruchte Ribbentrop-Molotov-pact van 1939. In de geheime clausules van dat pact verdeelden Hitler en Stalin Oost-Europa. Voor Roemenië had het pact de consequentie dat het oostelijk Moldavië en het noorden van de Boekovina aan de Sovjet-Unie moest afstaan – Stalin voegde een deel van die buit bij Oekraïne en maakte van de rest een Sovjet-republiek: Moldavië. Roemenië eiste de afgelopen jaren dat de huidige Russische regering zich van het pact van 1939 distantieert – een herinterpretatie van de geschiedenis waar Moskou van gruwde.

De tweede eis grijpt nog verder terug in de geschiedenis. In 1917 dreigde Roemenië onder de voet te worden gelopen door de Duitsers. In hun nood besloten de Roemenen hun goudschat naar Rusland te sturen: Nikolaas II, tsaar, bondgenoot en verwant aan de Roemeense koninklijke familie, zou er goed op passen. Helaas: Nikolaas verdween en de bolsjewieken pasten op het Roemeense goud, en wel zó goed dat de Roemenen het nooit hebben teruggezien. Roemenië eist het goud alsnog terug.

Wat het vriendschapsverdrag over deze twee eisen zegt, is nog geheim. Tijdens een persconmferentie lieten beide ministers een directe vraag over de twee punten onbeantwoord. ,,Politieke wil stelt ons in staat wederzijds aanvaardbare oplossingen te vinden'', luidde het antwoord van Ivanov. ,,We zijn optimistisch over de toekomst van de bilaterale relaties en de terugkeer naar het normale'', antwoordde Geoana.