Labour vreest ongelijkheid in de zorg

Een nieuw type semizelfstandige Britse ziekenhuizen leidt tot grotere ongelijkheid in de zorg. Dat heeft de Lagerhuiscommissie voor de gezondheidszorg vandaag gezegd, voorafgaand aan een cruciale stemming.

Daarbij dreigt opnieuw een grote opstand in de Labourfractie. Volgens een regeringsvoorstel moeten de best presterende ziekenhuizen worden omgevormd tot financieel, bestuurlijk en klinisch zelfstandige stichtingen, zogeheten foundation trusts. Die mogen zelf salarissen en budget vaststellen en kapitaal werven, zonder nog langer aan de leiband te lopen van de omstreden National Health Service (NHS), het naoorlogse ziekenfonds dat arm en rijk nu gratis, maar niet altijd snel of goed behandelt.

De nieuwe ziekenhuizen mogen ook hun eigen medische standaarden vaststellen, onder toezicht van een nieuwe nationale inspectie, en ze zullen ook particuliere patiënten mogen behandelen. Daarmee worden ze aantrekkelijk voor de middenklasse die zich ook nu al particulier bijverzekert, en die tevens politiek cruciaal is voor Blairs verkiezingswinst.

Voorstanders geloven dat de foundation hospitals beter voorzien in lokale behoeftes en als `kwaliteitscentrum' de hele sector omhoog zullen trekken. Premier Blair heeft zijn politieke lot verbonden aan een radicale verbetering van de gezondheidszorg. Volgens hem is het tijdperk van de `confectie-zorg' onder NHS vlag voorbij. Voor anderen behoort de NHS tot de grootste nationale verworvenheden.

De Lagerhuiscommissie en een groot aantal parlementariërs van alle partijen zeggen dat de nieuwe ziekenhuizen leiden tot een nieuw `klassenstelsel' in de zorg, omdat alleen rijkere Britten zich de betere ziekenhuizen kunnen permitteren. Ze vrezen ook dat de nieuwe ziekenhuizen zich ontrekken aan toezicht en dat aandeelhoudersbelangen zullen prevaleren boven die van patiënten of de arbeidszekerheid van artsen en verplegers.

Ruim 130 Labour-parlementariërs, eenderde van de fractie, hebben aangekondigd tegen te zullen stemmen. Daarmee is de rebellie bijna zeker evengroot als rond de Britse steun aan een oorlog in Irak. Blair zei gisteren, op de dag dat hij vijftig werd, dat zijn partijgenoten ,,een historische vergissing maken'' als ze deze kans weggooien. David Hincliffe, voorzitter van de Lagerhuiscommissie, zei echter dat de nieuwe ziekenhuizen de achterblijvers in ,,een neerwaartse spiraal dwingen''. ,,Het geld volgt de patiënten [naar de foundation hospitals] en zo drogen de inkomsten van slechter presterende ziekenhuizen verder op'', zei hij.

Zo'n dertig ziekenhuizen zouden voor de nieuwe status in aanmerking komen. De regering heeft voor hun overstap alvast 200 miljoen pond (320 miljoen euro) uitgetrokken. Ze zegt dat alle ziekenhuizen binnen vijf jaar voor de overstap in aanmerking komen.