Een eigenzinnig industrieel

FNV-bestuurder Jos Duynhoven wijst tijdens de aandeelhoudersvergadering van staal- en aluminiumconcern Corus demonstratief naar de tekst op zijn T-shirt: `different singer, but the same old song'. Hij wil maar zeggen: wat kunnen de werknemers van Corus verwachten van James W. Leng (Jim), de nieuwe Britse voorzitter van de board? Hij is immers benoemd door het management dat er de afgelopen jaren een financiële puinhoop van heeft gemaakt bij met name de Britse divisie van Corus, dat miljardenverliezen heeft geleden? Ook het nieuwste saneringsplan voor de Britse staalactiviteiten imponeert Duynhoven niet. Er worden 1.150 mensen in Groot-Brittannië ontslagen, de productie wordt grotendeels geconcentreerd op drie plaatsen. Of dat de oplossing is? ,,Dat kan ik nu ook niet helemaal overzien'', zegt Jim Leng (57). ,,Maar wat ik wel weet is dat het gesodemieter waarbij we als bedrijf onderling vechtend over straat rollen, afgelopen moet zijn. Want in de tussentijd gaat de concurrentie er met onze handel vandoor.''

Leng wordt per 1 juni de nieuwe voorzitter van de board van Corus, het bestuursorgaan waarin commissarissen en directie broederlijk naast elkaar opereren. Normaal fungeert de voorzitter daarvan als toezichthouder, zoals een president-commissaris in Nederland. Maar dat kan in Groot-Brittanië gemakkelijk omslaan. Zoals bij Lengs voorganger Brian Moffat, die na het ontslag van de bestuursvoorzitters Van Duyne (Hoogovens) en Bryant (British Steel) snel zijn salaris aanpaste en zelf Corus ging leiden. Tot de komst van Tony Pedder, een nieuwe bestuursvoorzitter. Maar omdat de Nederlanders (Hoogovens) weigerden het aluminium te verkopen, kon Pedder vertrekken en keerde Moffat terug op het pluche, totdat per 1 mei de Fransman Varin aantrad als bestuursvoorzitter. ,,Het is allemaal te triest voor woorden'', vindt Leng.

Of met Lengs komst ook een einde kan worden gemaakt aan de aanhoudende verliezen, die Corus zeker wat de banken betreft in de gevarenzone hebben gebracht, is de vraag. Maar dat het bestuurlijk anders wordt bij Corus is duidelijk. ,,Heel belangrijk is dat we met Varin en Leng twee mensen in huis hebben gehaald die ervaring hebben met het leiden van grote internationale ondernemingen'', zegt Eric van Amerongen, bestuursvoorzitter van Swets & Zeitlinger en commissaris bij Corus. ,,Zeker zo belangrijk is dat een man als Leng de productieprocessen in de industrie als zijn broekzak kent'', zegt Stuart Pettifor, tweede man bij Corus en verantwoordelijk voor de staalproductie in Groot-Brittannië. ,,Je hoeft Leng niet te vertellen wat er gaande is.'' Ook belangrijk is dat Leng uit een andere industriecultuur komt, vindt Van Amerongen. ,,Als we een oud-British Steelman of een oud-Hoogovensman als voorzitter hadden benoemd, dan was dat over en weer slecht gevallen.''

De vraag is of Corus met Leng geen uiterst eigenzinnige figuur heeft benoemd op een van de sleutelposten binnen het bedrijf. Over zijn studie en verdere achtergrond is uitermate weinig bekend. Bij de medische divisie van het Zwitserse bedrijf Sulzer, gespecialiseerd in het maken van kunstheupen, stapte hij na enkele jaren abrupt op als commissaris, omdat hij volgens eigen zeggen de functie ,,te druk vond''. Bij de Britse busonderneming Stagecoach vertrok hij als commissaris omdat hij het niet eens was met het beleid, maar zijn finest hour beleefde hij als voorzitter van het in fijnchemie gespecialiseerde Britse bedrijf Laporte, waar hij van 1995 tot 2001 bestuursvoorzitter was. Dat bedrijf verkocht hij in 2001 aan de Duitse chemiereuzen Degussa-Hüls en SKW Trostberg. Want voor Laporte zag hij geen zelfstandige toekomst meer. ,,Je moet belissen. Of je wordt een delicatessenwinkel of een supermarkt. Allebei kan niet'', zegt Leng zelf.

De aandeelhouders van Laporte snoerde hij de mond door hun 200 miljoen euro extra in het vooruitzicht te stellen bij de verkoop. Zelf incasseerde hij een bedrag van 3 miljoen euro aan opties en 860.000 euro vertrekpremie bij Laporte. Leng ging het wat rustiger aan doen en werd vice-voorzitter van de board bij Corus. Op 1 juni 2003 is hij weer terug aan het front.