Ministers weer onbewaakt op Binnenhof

Kamerleden kregen na de moord op Pim Fortuyn op grote schaal te maken met bedreigingen: telefonisch, via e-mail of rechtstreeks. Inmiddels is de rust op het Binnenhof ogenschijnlijk weer terug gekeerd.

Kort na de moord op Pim Fortuyn braken heftige rellen uit op en rond het Binnenhof waar `moordenaars' werd gejouwd naar de kamers van politici en auto's in brand werden gestoken. Het was de opmaat voor de publieke ontsteltenis die de weken daarna over het land daalde. Shock of verlamming bij de een, woede bij anderen.

Een groot aantal parlementariërs kreeg te maken met bedreigingen, hate-mails en telefonische verwensingen. Voormalig PvdA-fractievoorzitter Ad Melkert kreeg thuis zelfs een geladen pistool toegestuurd. Wie ze had verstuurd, uit welke politieke hoek de dreigementen kwamen, is nooit achterhaald. Zeker is wel dat de persoonsbewaking van politici in een razend tempo werd opgevoerd.

De politie arresteerde in de maanden na de moord op Fortuyn een aantal verdachten, onder wie de persoon die het GroenLinks-Tweede Kamerlid Femke Halsema had bedreigd. Van enig politiek activisme in het kielzog van de commotie rond Pim Fortuyn bleek bij die verdachte geen sprake, eerder van psychotisch activisme. De aanslag in New York en de moord acht maanden later lijken wat de gevolgen betreft in elkaar over te gaan. Recente dreigbrieven aan het adres van de rechter en de officier van justitie die betrokken waren bij de veroordeling van Volkert van der G., de pleger van de aanslag op Fortuyn, leidden ook tot een aanhouding. Over de politieke achtergrond is weinig bekend.

Het vorige week gepresenteerde jaarverslag van de AIVD (voorheen BVD), maakt evenmin gewag van significante signalen van gewelddadig politiek activisme uit extreemrechtse hoek. Van die kant werd weliswaar furieus gereageerd op de moord op Fortuyn. Meerdere 'extreemrechts georiënteerde personen', onder wie ook herkenbaar supporters van Haagse voetbalclubs, waren betrokken bij de rellen op 6 mei, bij de verschillende 'stille' tochten die in de weken daarna georganiseerd waren, zelfs bij de begrafenis van Fortuyn. Op aanwijzing van de AIVD zijn drie neonazi's aangehouden die voorbereidingen hadden getroffen voor een wraakactie, gericht tegen linkse politici. Toch: ,,Extreemrechts heeft weinig politiek gewin weten te behalen bij de moord op Pim Fortuyn'', aldus de AIVD in haar jaarverslag.

Sommige bedreigingen bleken afkomstig uit het LPF-kamp zelf. Op 16 oktober 2002, als inmiddels duidelijk is dat het kabinet Balkenende-1 zal sneuvelen, komt toenmalig LPF-fractievoorzitter Wijnschenk, met twee bodyguards binnen in de werkkamer van Maxime Verhagen (CDA). Met de mededeling dat hij de hele nacht bedreigingen heeft ontvangen van zijn fractiegenoot Van As. Zijn fractie bestond uit 'gajes', zou Wijnschenk zich tegenover Verhagen hebben laten ontvallen. Van As zelf ontkende overigens. ,,Ik heb hem alleen letterlijk verslag gedaan van een telefoontje dat ik kreeg van een sportschoolhouder.'' De boodschap was: ,,Je moet oppassen. Als je het kabinet laat vallen, komen er mensen verhaal halen.''

Direct na de zesde mei werd het torentje van de minister-president extra beveiligd. Eerst met een stel losse dranghekken, later kwam er een stevig en hoog smeedijzeren hek dat alleen met een code kan worden geopend.

In de Tweede Kamer zullen vrijwel zeker tourniquets, toegangspoortjes worden geplaatst: geen toegang zonder pas met een speciale magneetstrip. Sinds vorig jaar staan er bij de twee ingangen al detectiepoortjes voor de gewone bezoekers ,,van buiten'' om ze te scannen op verboden wapenbezit. De vaste bezoekers van de Tweede Kamer, de Kamerleden, hun medewerkers, het personeel van het Kamergebouw en de 400 journalisten hebben sinds kort een nieuwe pas.

De woordvoerder van de Tweede Kamer wil om veiligheidsreden niet zeggen op welke onderdelen deze pas afwijkt van de oude. ,,De vorige pas was verouderd, evenals het systeem dat er bij hoorde'', aldus de woordvoerder. Hij benadrukt dat de invoering van het nieuwe controlesysteem niets met 6 mei 2002 te maken heeft: ,,Hiertoe was al eerder besloten''. Een gevolg van de moord is wel dat de pas nu ook zichtbaar gedragen moet worden, hetgeen het verkeersbeeld in de Kamer er een stuk vrolijker op maakt door de kleurige linten waar het plastic kaartje aan hangt.

Sinds vorig jaar zit bij een aantal doorgangen permanent bewaking, andere verbindingen zijn al sinds mei vorig jaar afgesloten om te voorkomen dat buitenstaanders al te gemakkelijk de plenaire vergaderzaal in kunnen lopen. En het cameratoezicht is toegenomen, aan de muren van Algemene Zaken hangen ze in trossen. Dat ministerie gaf ook een eigen nieuwe pas uit.

De zichtbare persoonsbeveiliging van Kamerleden wisselt nogal, de ene keer lopen de politici zonder lijfwacht, de andere keer met twee aan weerskanten, op weer een andere dag lopen de bewakers enkele meters achter Balkenende of een andere prominente politicus. Alleen LPF-aanvoerder Mat Herben wordt steevast vergezeld door een beveiligingsman. Deze lijfwacht heeft een bijzondere hobby, hij fotografeert iedere keer de `omgeving' van Herben. Andere aanhangers van Pim Fortuyn deden dat ook al in de dagen voorafgaande aan de moord. Fortuyn zelf had immers meermalen zijn angst voor een aanslag à la Kennedy laten blijken?