Fortuyns agenda

Fortuyns opkomst dwong de zittende politici en gevestigde belangengroepen alsmede de media zich uit te spreken over onderwerpen die tot dan toe niet of nauwelijks bespreekbaar werden geacht. Na de verkiezingen van 15 mei 2002 was de politieke agenda duidelijk: de door Fortuyns optreden aan het licht gebrachte onvrede en problemen dienden serieus genomen te worden en stonden bovenaan de politieke agenda. De verkiezingen van januari 2003 hebben laten zien dat de meeste politieke partijen hun standpunten betreffende diverse onderwerpen (multiculturele samenleving en veiligheid) aanzienlijk hebben bijgesteld. Conclusie: een dode politicus heeft nu al twee verkiezingen gewonnen, en dat verhoudt zich slecht met het idee dat van zijn politieke agenda weinig meer is overgebleven.

Daarnaast kan men niet met droge ogen beweren dat in de media (televisie en de kranten) de toon en inhoud onveranderd zijn gebleven: zie de recente stukken in zowel de Volkskrant als NRC Handelsblad. Aan de gewoonte om iedere discussie over de islam, klachten over allochtonen of de integratie, of de (vermeende) onveiligheid racistisch te noemen is ook een eind gekomen. Deze resultaten zijn onmiskenbaar het gevolg van de opkomst van Fortuyn. Niet alles is veranderd, dat is een feit. De huidige kabinetsformatie, en de poging van CDA en PvdA hieraan voorafgaand, zijn daarvan treffende voorbeelden, maar het lijkt mij onmogelijk vol te houden dat van Fortuyns agenda niets terecht is gekomen en dat het weer business as usual is. Fortuyns geest waart nog steeds rond in de politiek en in de media.