Eeuwige rust nu onder bronsgroen eikenhout

Komende zondag gaat in Limburg de tweede natuurbegraafplaats in Nederland officieel open: Bergerbos. ,,Je mag het graf zelf komen delven.''

Op Bergerbos liggen pas vier mensen begraven. Maar her en der op de natuurbegraafplaats staan al bordjes met daarop de tekst `gereserveerd'. Tot nu toe hebben 39 personen of families zich aangemeld, zegt initiatiefnemer Huub Kluijtmans. ,,Ze willen hier hun laatste rustplaats, vanwege de sfeer van troost, bezinning en rust die hier heerst.''

Hij zit in de bezinningsruimte van Bergerbos, die oogt als een mini-openluchttheater. De banken zijn van gezaagde boomstammen, leiplantanen vormen straks een parasol boven deze plek, die wordt afgeschermd door een beukenheg. ,,Bij het afscheid staat de kist met de overledene midden in deze ruimte. Familie en vrienden zitten dichtbij elkaar, en dichtbij de dode. Dat is toch veel gemoedelijker dan in een kerk. Daar neemt de familie plaats op de eerste vier rijen, dan is er een leegte en achterin zitten de belangstellenden.''

Bergerbos is de tweede natuurbegraafplaats in Nederland. De eerste ligt al jaren bij Asselt, op de Veluwe. ,,De belangstelling is daar ook groot'', weet Kluijtmans. ,,De eigenaar verkoopt twee graven per week, hij heeft aanvragen voor wel tien. Het zijn vooral yuppen. Bij ons melden zich mensen van allerlei komaf.'' Op Bergerbos, een bosterrein van 6,5 hectare tussen buurtschap 't Reutje en Sint-Odiliënberg, kost een graf minimaal 500 euro – het blijft dan tien jaar intact. Wie een `eeuwige rustplaats' wenst, moet zo'n 4.000 euro neertellen.

Het bijzondere van een natuurbegraafplaats is dat het terrein niet is ommuurd (Kluijtmans: ,,Zo'n hekwerk geeft de indruk van een kamp'') en dat de nabestaanden het graf zelf mogen graven. Bovendien mogen ze bepalen hoe de laatste rustplaats er uitziet. ,,Wie niet in een kist wil, kan kiezen voor een korf of een mand'', zegt Kluijtmans. ,,Er zijn ook mensen die zich in doeken willen laten wikkelen. De een wil een monument, de ander niets.''

Bergerbos maakt deel uit van de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB), waarbij 80 procent van de circa 4.000 Nederlandse kerkhoven zijn aangesloten. Secretaris A. van Kooten van de LOB zegt dat Kluijtmans ,,volkomen vrij'' is zijn particuliere dodenakker naar eigen smaak in te richten, mits hij zich aan de wettelijke bepalingen houdt. Zo moet een graf diep genoeg zijn en moet de onderlinge afstand tussen twee graven tenminste dertig centimeter bedragen. ,,De royale ruimte die hij biedt, is uiteraard zijn grote kracht'', meent Van Kooten.

Houthandelaar Kluijtmans kocht het terrein vier jaar geleden, zonder dat hij wist dat er de bestemming `algemene begraafplaats' op rustte. ,,Ik wou het aanvankelijk doorverkopen, maar ineens kwam ik op het idee er een natuurbegraafplaats van te maken'', zegt hij staande bij een oude Romeinse grafheuvel. `Floraal vormgever' Paul Deckers heeft er een kunstwerk gebouwd: een bamboe stam met touwen die naar twaalf zware keien leiden. Met de touwen willen de nabestaanden de overledenen vasthouden.