VS: vredesmacht voor Irak begint al deze maand

De Verenigde Staten willen nog deze maand een internationale stabilisatiemacht in Irak inzetten. De troepenmacht moet bestaan uit tien landen uit de `coalitie van bereidwilligen' die de oorlog in Irak hebben gesteund. Irak wordt in drie zones verdeeld, met een Amerikaans, Brits en Pools commando.

De VS krijgen de leiding over de zone in en rond Bagdad. Polen zou het commando over de noordelijke zone moeten krijgen, terwijl Groot-Brittannië de leiding neemt over de zuidelijke zone rond Basra. Nederland is in overleg met de Britten over een Nederlandse rol in het zuiden, maar het kabinet heeft daarover nog geen besluit genomen.

Het betreft een uitzending van Nederlandse militairen waarop het `toetsingskader' van toepassing zou zijn en waarvoor het kabinet goedkeuring van de Tweede Kamer wil hebben. In dat verband heeft Nederland grote voorkeur voor een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Behalve de drie leidende landen en Nederland hebben Oekraïne, Italië, Spanje, Denemarken, Bulgarije en Albanië troepen aangeboden voor de stabilisatiemacht, aldus een Amerikaanse regeringsfunctionaris. Frankrijk, Duitsland en Rusland, de drie landen die fel tegen de oorlog in Irak waren, zijn niet uitgenodigd deel te nemen.

De huidige Amerikaanse bestuurder in Irak, generaal b.d. Garner, heeft vanochtend gezegd dat medio mei een interim-bestuur van circa negen man afkomstig uit verschillende Iraakse oppositiepartijen moet aantreden. Volgens Garner is het waarschijnlijk dat de Koerdische leiders Massoud Barzani en Jalal Talabani, Ahmad Chalabi van het Iraaks Nationaal Congres en Iyad Allawi van het Iraaks Nationaal Akkoord hieraan zullen deelnemen.

Ook een christelijke vertegenwoordiger en een sunniet zullen waarschijnlijk zitting nemen in het bestuur. Garner zei vanochtend te verwachten dat de nieuwe Amerikaanse bestuurder in Irak, oud-beroepsdiplomaat Paul Bremer III, wiens benoeming vorige week uitlekte, volgende week arriveert om toezicht te houden op het politieke proces.

De VS hebben Thamir Abbas Ghadhban, een ervaren Iraakse ambtenaar, aangesteld om de Iraakse oliesector te leiden. Hij wordt daarin bijgestaan door een raad van adviseurs onder leiding van de ex-Shell-topman in Amerika, Phillip Carroll. Hij zal op zijn beurt worden bijgestaan door Fadhil Othman, een Irakees met 20 jaar ervaring in de nationale organisatie die de marketing van olie regelde. Herleving van de Iraakse olie-industrie is van groot belang voor de wederopbouw van Irak, maar daarbij vormen de VN-sancties een struikelblok. Volgens The Wall Street Journal van vandaag buigt het Witte Huis zich over het zonodig unilateraal opheffen van de Amerikaanse sancties tegen Irak, buiten de VN om.

GHADHBAN: pagina 13