Veilig in eigen huis

Als je ongenode gasten in je eigen huis niet onder ogen wilt komen is een vlucht naar de `strong room' een oplossing.

Diep in de nacht schrik je plotseling wakker. Brekend glaswerk, gekraak, onbekende stemmen, voetstappen in de gang. Wat te doen? Wie huis en erf omgaf met hekken, camera's en bewegingsmelders heeft een probleem, want die verdedigingslinie is dus al genomen. De infraroodcamera bij het toegangshek is verbrijzeld, het hek zelf geforceerd, de hond ligt dood op het tuinpad, en het bezoek komt luidruchtig de trap op.

De beste manier om zelf te overleven is de strong room, ook wel `safe room' of `panic room' geheten: een soort kluis voor alle bewoners, de hond ook natuurlijk, waar gespuis niet zomaar binnendringt. Het verbrijzelen van de deur of een muur vergt aanzienlijk meer tijd dan de politie nodig heeft om te arriveren – dat is de essentie. Alleen moet de strong room wel ruim van tevoren zijn geconstrueerd – dat is het probleem als de wetsovertreders inmiddels in je badkamer staan.

Dus we beginnen opnieuw: het is een mooie voorjaarsdag en je gaat te rade bij een beveiligingsexpert die niet alleen maar denkt in termen van verdedigingslinies rond het huis of zelfs de tuin. Fred Stolwijk van beveiligingsadviesbedrijf Interseco in Den Haag onderzocht tijdens zijn jaren bij de Rijkspolitie meer dan tweeduizend inbraken, en hij weet zeker: ,,Hoe korter de afstand tussen de beveiliging en dat wat je wilt beveiligen, hoe goedkoper en hoe effectiever.'' Dat inzicht wint snel veld, en steeds meer huizen worden uitgerust met een strong room – niet alleen in de expatwijken van Lagos, maar nu ook in Bloemendaal en Bunnik. Toch signaleert Stolwijk een grote groep die er wel voor in aanmerking komt maar terugdeinst omdat het ,,eng en kluisachtig'' zou zijn. Quod non: het oogt als een gewone kamer.

Het hele idee bestaat uit twee componenten: de strong room zelf en het creëren van de vertraging die nodig is om erin te komen. Bewegingsmelders zijn voor dat laatste zeker niet favoriet bij Stolwijk. Je zet het systeem af als je zelf binnen bent, net wanneer je de bescherming het hardst nodig hebt. ,,Bewegingsmelders zijn voor kantoren'', stelt hij.

,,Overvallen vinden steeds vaker plaats als de bewoners thuis zijn, juist omdat de alarmmelding dan af staat.'' Veel beter is inbraakwerend glas met trillingsmelders erop, eventueel uitgebreid met gronddetectie buiten het huis. ,,Het alarm gaat af, de bedreiging staat nog buiten, en dan neem je op je dooie gemak je kinderen aan de hand en loopt naar de ruimte die je daarvoor hebt ingericht: een slaapkamer, de badkamer, de werkkamer.'' Een consequentie hiervan lijkt dat iedereen altijd binnen moet zitten met de ramen dicht. Stolwijk benadrukt echter dat elke strong room een evenwicht is tussen optimale veiligheid en het praktisch haalbare. ,,Als de huisgenoten ineens allerlei afwijkende dingen moeten doen en nalaten, werkt het niet. De strong room moet aansluiten op hun bestaande situatie en leefpatronen. Beter tachtig procent van de tijd veilig dan mensen in een patroon van honderd procent veiligheid wringen waaraan ze zich niet houden.'' Een mooi voorbeeld van dat eerste is de slaapkamer die dienst doet als strong room: juist als je slaapt en kwetsbaar bent, zit je er al in.

Elke strong room is anders qua veiligheid, materiaal en omvang. Bavak Beveiligingsgroep in Katwijk bouwt ze onder meer voor zeer kwetsbare klanten, zoals vermogende industriëlen, topdiplomaten en leden van sommige raden van bestuur. Gemiddeld maakt Bavak ze een meter of tweeënhalf in het vierkant. Klein is veilig, en ook gewicht speelt een rol bij het bepalen van de omvang, zeker op de eerste verdieping: veel Bavak strong rooms zijn uitgevoerd met een betonnen vloer en plafond, en steensdikke muren, allemaal inwendig opgewaardeerd met platen mangaanstaal of, duurder en lichter, kevlar, dat ook in kogelwerende vesten zit. We hebben het dus over een strong room waar op geschoten mag worden, al wil directeur Jan Kleyweg niet zeggen welk kaliber muur bestand is tegen welk kaliber pistool of machinegeweer. Kleyweg benadrukt dat nieuwbouw of een ingrijpende verbouwing het beste moment is om een strong room aan te leggen, ,,liefst in het centrum van het huis, met korte looplijnen. Bij verbouw is het altijd een tussenoplossing: de veiligste plek voor de kamer is bouwkundig vaak niet de beste. En het is weer anders bij iemand die van vandaag op morgen een risico wordt, dan is het vaak passen en meten.'' Kleyweg opent een deur in de showroom, met meervoudige stalen cilinders boven, onder en opzij die in het deurkozijn schuiven bij het omdraaien van de sleutel. De hele rest van de strong room moet even sterk zijn, want slimme vuurwapengebruikers schieten bijvoorbeeld niet op, maar net naast de deur.

Bejaarde echtparen die wat rustiger willen slapen of gezinnen waar de man vaak op reis is, kunnen uiteraard met minder toe. ,,Ze willen gewoon extra veiligheid, en het hoeft niet per se kogelwerend te zijn'', zegt Kleyweg. Ook hij signaleert dat de vraag naar strong rooms zich uitbreidt naar de gewone woonhuizen. ,,Het is een trend. Mensen hebben zelf een agressieve inbraak meegemaakt, of het was bij de buren, en dan willen ze maatregelen, zeker als ze toch aan het verbouwen zijn.'' Een instapmodel is de compartimentalisering van het huis, door het deel met de slaapkamers te versterken, bijvoorbeeld de eerste verdieping en wat daar boven zit. Eén gepantserde deur is in sommige panden al genoeg, zeker als hij opengaat in de richting van het gevaar, zodat rammen minder zin heeft. 's Nachts zit die deur dus op slot.

Een tussenmogelijkheid is de constructie van twee verdedigingslinies. Een klant van Stolwijk had boven aan de trap te veel ruimte voor één deur. In plaats van een complete muur zit daar nu een rolluik van zes meter breed. Stolwijk: ,,Het ziet er niet uit, maar overdag is het haast onzichtbaar. En achter het rolluik is een van de slaapkamers tot strong room verbouwd. Overvallers hebben drie of vier minuten nodig om door het rolluik te komen, en tegen die tijd zit het hele gezin al in de strong room.'' In plaats van plaatstaal of kevlar zijn ook lichtere middelen in te zetten, zoals zwaar metaalgaas in de spouw of in het stucwerk. Stolwijk: ,,Het buigt lekker mee, het breekt niet, en het duurt minuten voor je erdoor bent. Dat is dus weer tijdwinst. Ze weten dat je daar zit en dat je waarschijnlijk de politie hebt gebeld. Ik kan me niet voorstellen dat ze dan een half uur blijven.'' Ramen mogen van Stolwijk, mits uiteraard met pantserglas, en mits ze, net als de deur, naar buiten opengaan.

In de strong room bevindt zich hoe dan ook een telefoon waarvan de draad niet is door te snijden, dus een mobiele, met een volle accu. Dus liefst een gsm die daar standaard aan de lader ligt. Verder mag het metaalgaas of de mangaanstaal beplating de signalen niet blokkeren, wat soms vraagt om een gecamoufleerde antenne buiten de kamer. Bijna alle andere attributen zijn optioneel. Een zaklamp of andere noodverlichting is een mogelijkheid voor als beneden de hoofdschakelaar om gaat. Videocamera's in het huis en een beeldscherm in de strong room teneinde getuige te zijn van roof en vernieling ,,voegen weinig toe'', vindt Stolwijk.

Of juwelen beter in de kamer dan erbuiten kunnen blijven is een kwestie waarover Kleyweg zwijgt in verband met de veiligheid van zijn klanten. Stolwijk wil wel kwijt dat je de autosleutels, waar het vaak om te doen is, beter niet in de versterkte kamer kunt hebben. Kleyweg: ,,Uiteindelijk gaat het niet om goederen, maar om je eigen veiligheid.''