Sojoez landt 500 km van zijn doelwit

Een Russische Sojoez-ruimtecapsule met drie bemanningsleden van het internationale ruimtestation (ISS) is gisterochtend op vijfhonderd kilometer van zijn doelwit geland.

Pas na twee uur zoeken vond een vliegtuig de capsule op de steppe van Kazachstan, even ten noorden van het Aralmeer.

Aan boord van de Sojoez bevonden zich de Rus Nikolaj Boedarin en de Amerikanen Ken Bowersox en Don Petit. De Sojoez maakte, anders dan gepland, een zeer steile, zogeheten `ballistische' landing. ,,Onze handboeken houden rekening met drie soorten landingen: handmatig, automatisch en ballistisch'', zei Joeri Koptev, hoofd van het Russische ruimtevaartagentschap. ,,Een ballistische landing is slechts tweemaal eerder met succes uitgevoerd.'' De astronauten stonden bloot aan zeer hoge versnellingskrachten: 8 G, tweemaal hoger dan normaal. Veel controle over het traject van de capsule hadden ze niet. Don Petit leed na afloop aan ruimteziekte en had zijn schouder ontwricht. Petit was een nieuweling in de ruimte.

De oorzaak van de afwijking is nog niet bekend. De capsule was uitgerust met nieuwe motoren en een nieuw navigatiesysteem. ,,We maakten in feite een testvlucht'', grapte Bowersox na de landing. Russische experts speculeren evenwel dat de ongecontroleerde landing het gevolg is van de onervarenheid van de Amerikaanse astronauten. Joeri Simjonov van RKK-Energia, de fabrikant van de Sojoez, zei gisteren dat de bemanning zich bemoeide met de automatische functies van de boordcomputer. ,,Waarna de computer simpelweg gek werd.'' Vlak voor hun vertrek uit het ISS kregen de Amerikanen nog een korte cursus in het navigeren van een Sojoez. Te kort, stellen Russische kranten.

Het Russische ruimtevaartagentschap stelt een onderzoek in. Het vinden van de oorzaak is van groot belang, omdat het ISS momenteel alleen met Sojoez-capsules valt te bereiken en te bevoorraden. Het Amerikaanse ruimteveer-programma is stilgelegd na de ramp met ruimteveer Colombia in februari, waarbij zeven astronauten omkwamen. In de week na de ramp bestond er twijfel of Rusland voldoende Sojoez-capsules kon produceren om het ISS open te houden. Dat blijkt wel het geval, al draait het ISS het komende half jaar met een minimale bemanning: het duo Joeri Malentsjenko en Edward Lu. Het driemanschap dat gisteren landde, heeft 161 dagen in de ruimte doorgebracht in plaats van drie maanden.

De Sojoez verloor zestien minuten voor de landing contact met de vluchtleiding. Toen was de eerste parachute al ontvouwd, waarmee het gevaarlijkste deel van de landing achter de rug was. Toen de capsule werd gezien, stonden de astronauten ernaast te zwaaien.

NASA-functionarissen wilden gisteren niets weten van kritiek op de Russen. ,,Op het moment dat we nodig hebben, laten de Russen, onze partners, zich van hun beste kant zien'', zei NASA-topman Sean O'Keefe.