Fransen en Vlamingen op DesArts

Op het kunstenfestival DesArts in Brussel zijn zowel publiekstrekkers als experimenten te zien. Een video over een potje domino en een nachtelijke taxirit.

Directeur Frie Leysen opende afgelopen vrijdag het achtste KunstenFESTIVALDesArts in Brussel. Het programma bevat achtentwintig voorstellingen en achttien premières, exposities, films en tal van experimenten. Leysen begon haar speech nadrukkelijk in het Frans. In de aanloop naar het festival was een relletje ontstaan nadat de minister van Cultuur van de Waalse gemeenschap, Richard Miller, het festival tot het ,,paard van Troje van de Vlamingen in Brussel'' had bestempeld. Volgens Miller had de Vlaamse Leysen te weinig aandacht voor het broze evenwicht tussen de Nederlands- en Franstalige Brusselaars en richtte zij zich teveel op de internationale uitstraling van het evenement. Maar bij de opening leek alles weer goed, en ging alle aandacht naar de kunst.

De eerste kunstenaar die acte de présènce gaf was de Mexicaan Gustavo Artigas, die alledaagse gebeurtenissen met enige manipulatie en veel gevoel voor drama op video vastlegt. Zijn beste video's laten een ongemakkelijk gevoel achter, zoals die over de domino-partij tussen vier mannen en vier vrouwen, waarbij de verliezer van elk potje een fors glas rum dient te drinken. Wie niet meer kan drinken of spelen is uitgeschakeld, de winnaar krijgt – zeer ironisch – een fles rum. In koortsachtige fragmenten legt Artigas de culminerende blijdschap van de spelers vast, en hij blijft genadeloos doorfilmen als die overgaat in kotspartijen en extreme dronkenschap. ,,Het domino-effect'', meldt een tussentekst droog.

De voorstelling Open House van de Argentijnse auteur en regisseur Daniel Veronese toont tien ongelukkige jonge mensen, die zoeken naar woorden voor hun eenzaamheid. Met grote staarogen vertellen ze van hun ellende. Ondanks het levende witte konijn is het een indringende, loodzware voorstelling, waarin zelfs de grappen doodernstig zijn.

Het was de bedoeling dat het festival met zes Argentijnse en vijf op Franse schrijver Marcel Proust geënte programma-onderdelen op twee stevige poten zou staan. Maar door het uitvallen van twee Proust-voorstellingen is er maar anderhalf been overgebleven. Les intermittences du coeur van Eric de Kuyper was nog niet af en de première van Proust II door het Ro Theater is verplaatst naar 26 mei in Rotterdam. Hoofdrolspeelster Marlies Heuers brak haar voet waardoor ze niet kon mee repeteren. In Proust I, dat ook tijdens het Kunstenfestival te zien is, zal Heuer wel te zien zijn, in een rolstoel.

Er blijven tal van publiekstrekkers over. In het spannende Taxithéâtre van Théâtre Vingt-Sept, met een mix van Franse en Vlaamse acteurs, mogen groepjes bezoekers mee met elf taxi's die in een wilde nachtelijke rit door Brussel scheuren. In elke taxi wordt een ander verhaal vertelt, maar het effect is steeds hetzelfde: de mensen die buiten in de duistere stad over straat schuifelen lijken onderdeel van een vernuftig, alomvattend toneelstuk.

KunstenFESTIVALDesArts t/m 24/5 in Brussel. Inl. (0032-70) 222 199 of www.kunstenfestivaldesarts.be