EU wil eigen veiligheidsstrategie

De landen van de Europese Unie gaan proberen een gezamenlijk beleid te ontwikkelen tegen de dreiging die uitgaat van massavernietigingswapens, terrorisme en `onverantwoordelijke' staten.

Dit hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van de huidige en de kandidaat-EU-landen afgelopen zaterdag tijdens informeel overleg op de Griekse eilanden Rhodos en Kastellóriozo afgesproken. De genoemde bedreigingen waren voor de regering van de Verenigde Staten afgelopen jaar aanleiding een nieuwe veiligheidsstrategie te ontwikkelen. Toepassing van deze Bush-doctrine op Irak spleet de Europese bondgenoten zowel in de NAVO als binnen de EU in voor- en tegenstanders van militair ingrijpen.

De EU-ministers hebben buitenlandscoördinator Javier Solana opgedragen concrete voorstellen te doen voor een gemeenschappelijke Europese veiligheidsstrategie. Hij moet ook een antwoord geven op de vraag hoe Europa de verspreiding van nucleaire, biologische en chemische wapens het beste kan tegengaan. De ministers willen Solana's voorstellen medio juni bespreken op de Europese top in Thessaloniki, Griekenland, en op de kort daarop geplande EU-VS-top in Washington.

,,Als we een substantiële discussie met de Verenigde Staten willen, dan moeten we in de allereerste plaats overeenstemming zien te bereiken over onze eigen prioriteiten'', aldus minister George Papandreou (Buitenlandse Zaken) van Griekenland, dat momenteel het roulerende voorzitterschap van de EU bekleedt.

Zijn Nederlandse collega Jaap de Hoop Scheffer zei dat er nog steeds spanningen zijn tussen de twee ,,denklijnen'' en dat de verschillen in opvatting ,,niet weggepoetst'' zijn. Niettemin is er volgens hem ,,brede overeenstemming'' dat de EU een gemeenschappelijke veiligheidsstrategie behoeft. Ook de Duitse minister Joschka Fischer gaf daar hoog van op. De Hoop Scheffer zei hem naar eigen zeggen wel dat de `grote drie' het dan ook over de ,,fundamentals'' met elkaar eens moeten zijn. ,,Anders is er geen Europese buitenlandse politiek. Die wordt niet in Den Haag of Kopenhagen gemaakt.'' Als de Unie het niet eens wordt, ,,nemen de VS ons niet serieus'', waarschuwde De Hoop Scheffer, die zei een dergelijke afnemende interesse in de EU vorige week in Washington al te hebben bespeurd.

De EU-ministers brachten zaterdag vanaf het vlak voor de Turkse kust gelegen Kastellórizo een kort bezoek aan het Turkse vasteland, waar de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Gül, de hand schudde van zijn collega Jorgos Jakovou van Cyprus, het gedeelde Grieks-Turkse eiland dat tot ergernis van Ankara volgend jaar bij de EU komt. Dit gebaar werd gezien als teken van goede wil om in de slepende kwestie-Cyprus tot een oplossing te komen.