`Een, zeg maar, asociaal gezin'

Een bewoner eiste zijn gestolen fiets terug. Hij kreeg klappen en overleed aan een hartaanval. Het dorp Kloosterhaar begon daarop vrijdag een waar volksgericht. Te lang al durfde niemand iets te zeggen.

Het probleem voor de inwoners van Kloosterhaar, die afgelopen vrijdagavond massaal probeerden een gezin uit het dorp te verdrijven, die een huis belegerden, daar een fiets door de ruit wierpen en die zich pas na charges van zestig man mobiele eenheid lieten verwijderen, is dat ze eigenlijk té netjes zijn.

En dat is geen ironie, zegt Gerrit Teunis, directeur van woningbouwvereniging Beter Wonen in Hardenberg, waar Kloosterhaar deel van uitmaakt. ,,De mensen in deze buurt hebben héél lang, héél veel geslikt'', zegt Teunis. ,,Wat er vrijdag gebeurd is, was een eruptie.''

De middag van de volksoploop had meneer Hendriksen, zesenvijftig jaar oud, iets gedurfd wat de buurt al lang niet durfde. Hij ging verhaal halen. De 31-jarige vriend van de hoofdhuurster had zijn fiets gestolen en die wilde hij terug. Meneer Hendriksen beklaagde zich, er kwam ruzie van, en toen sloeg de vriend van de hoofdhuurster hem. De politie werd gebeld en kon bij aankomst nog net zien hoe Hendriksen buiten in elkaar zakte. Een hartinfarct. Hij overleed op weg naar het ziekenhuis. Sectie moet nog uitwijzen of mishandeling bijdroeg aan zijn overlijden, zegt de politie.

De man die de klappen gaf is aangehouden. Het huis wordt gehuurd door een moeder die er met vier kinderen woonde. Zij komt uit een keurige familie in de buurt, hoor je van hoog tot laag in het dorp. Al zijn een paar van haar kinderen onder toezicht van de rechter geplaatst – persoonlijk gaf zij geen problemen. Die kwamen van haar vriend en diens broer. Zij zorgden al zeker een jaar voor forse overlast in de buurt. Dat ze vaak dronken waren, waarna ruzies en geluidsoverlast volgden, was tot daaraantoe. Dat ze zomaar aanbelden in de buurt, en dan om een krat bier vroegen, of dat ze even hun telefoon bij je wilden opladen, was ook niet leuk. Maar dat ze ronduit intimiderend en bedreigend werden tegen buurtbewoners die daarvan iets wilden zeggen, was niet meer te harden.

Dick Roessink van Plaatselijk Belang Kloosterhaar vertelt daarover ook al kalm. Hoe in juni vorig jaar dan eindelijk één persoon aangifte durfde te doen van bedreiging met een mes door de vriend van de hoofdhuurster. En hoe deze man, en met hem een deel van de buurt, het daarna in toenemende mate heeft moeten ontgelden. ,,Eigenlijk is de vriend van de hoofdhuurster zijn agressie sinds die aangifte steeds meer op de buurt gaan richten.'' De persoon die aangifte deed, durfde de afgelopen anderhalve week al niet meer thuis te slapen uit angst voor de bedreigingen. Hij wil, inmiddels overemotioneel, aldus Roessink, daarover zelf niet vertellen. Het gevoelen in het dorp, zegt Roessink, is dat ,,overheidsinstanties veel te weinig hebben gedaan'' om aan de buurtterreur een eind te maken.

Maar, zegt burgemeester Bert Meulman van Hardenberg, ,,ik kón niet veel doen''. Hij heeft in juni vorig jaar twee klagers uit het dorp (,,keurige, rustige mensen'') ontvangen. De bedreigde persoon was er één van. De burgemeester belde de politie en de woningcorporatie. Na overleg met de politie leek het hem ,,vooralsnog geen taak voor de gemeente''. De politie trad zoveel mogelijk op. En de woningstichting zou zich er ook mee bemoeien.

De politie, zegt woordvoerder Freek Fridrichs, heeft van alles geprobeerd. Veel huisbezoek. Praten. Berispen. En ja, je kunt iemand voor bedreiging aanhouden maar zo iemand loopt natuurlijk zo weer vrij rond tegenwoordig. ,,verder weet ik ook niet precies wat met die aangifte is gebeurd''. Het echte probleem? Fridrichs zegt het maar recht uit zijn hart: ,,Je hebt met een asociaal gezin te maken. Vroeger werden die over de muur gegooid – ik bedoel buiten de stadmuren gezet. Maar dat mag niet meer.''

,,Vorige zomer'', zegt directeur Gerrit Teunis van de woningcorporatie, ,,kreeg ik een brief met handtekeningen uit de buurt. De strekking was een verzoek het gezin elders onder te brengen.'' En dat paste bij ,,signalen''die Teunis al langer bereikten: ,,Overlast, vervuiling, terroriseren.'' Beter Wonen wilde wat doen. Een medewerker van de woningcorporatie is samen met een maatschappelijk werker van het RIBW, een instituut voor begeleid wonen, meermalen bij mevrouw op bezoek geweest. ,,We hebben haar ervan proberen te overtuigen dat het gedrag van haar vrienden niet was te tolereren, dat het moest veranderen, en het leek te helpen. Het beeld werd rustiger, we hoorden een tijdje niets over overlast. Tot het eind vorig jaar weer begon.''

Teunis kan zich volstrekt voorstellen dat de buurt iets wilde zien gebeuren. ,,Maar mijn probleem is dat ik een dossier moet opbouwen om een kantonrechter zover te krijgen dat die iemand uit zijn woning laat zetten.'' En voor zo'n dossier, zegt hij, is één aanfifte van bedreiging niet genoeg. ,,Je moet een patroon hebben. Meerdere aangiften, politierapportages, een tastbare geschiedenis van overlast.'' Daarvoor had hij meer klachten en aangiften uit de buurt nodig. Maar de buurt was dus te netjes, of te bang, en klaagde niet, zegt Teunis. En al wás er een dossier, dan moest het nog dikker zijn dan normaal. ,,Extra complicerend was dat de mannen die het probleem vormden helemaal geen huurders van ons waren. Dus zie maar eens hard te maken dat de hoofdhuurster en haar kinderen, bij wie zij formeel alleen op bezoek komen en over wie verder niet wordt geklaagd, dan hun huis uit moeten.''

Extra tragisch, zegt Teunis, is er ondanks alles een oplossing in zicht was. ,,Jeugdzorg bekommerde zich om de kinderen. En dankzij pressie uit die hoek hebben we de hoofdbewoonster bij een laatste gesprek, drie weken geleden, weten te overtuigen dat ze beter uit haar huis kon vertrekken.''

Maar hoe gaat dat, verontschuldigd Teunis zich. Iemand die het moet regelen is net even met vakantie. Dus zo'n verhuizing is niet met een paar dagen rond.

Teunis: ,,Sinds vrijdag is wel zeker dat ze nooit meer in haar huis kan terugkeren. In de hele gemeente Hardenberg niet, vrees ik.''