Beeldenneukerij

De te verwachten grandioze apotheose van de voetbalcompetitie neigt naar een ander soort plot. Een clou vol manipulaties en valse getuigenissen. Een pointe die veel weg heeft van een doordeweeks complot dat door clubapparatsjiks wordt gesmeed in het halfduister van hun gewetenloosheid. In de strijd om de tweede plaats tussen Ajax en Feyenoord zijn alle slagen geoorloofd. Vooral als ze buiten het stadion worden toegebracht, ten overstaan van vallende dwergen die zich een zekere rechtelijke grandeur proberen aan te meten.

Om de beste spelers van de concurrenten uit te schakelen heeft de strijd zich richting de tuchtcommissie van de KNVB verplaatst, een pedante organisatie met Siciliaanse trekjes. Afgelopen week werd Feyenoorder Pierre van Hooijdonk voor twee duels geschorst. Hij zou in de wedstrijd tegen Ajax een trappende beweging aan het adres van Ajacied Van Damme hebben gemaakt. Deze schorsing is deels op de getuigenis van Van Damme gebaseerd. Probleem is dat de Amsterdammer aanvankelijk een volstrekt andere versie van het voorval gaf via televisiezender AT5: `niets aan de hand, Van Hooijdonk heeft niets gedaan'. De spectaculaire draaikonterij van de Belg is volgens de Feyenoorder simpelweg het resultaat van pressie: Van Damme is door de leiding van Ajax onder druk gezet om een valse getuigenis tegen hem af te leggen.

Hoewel hier veel voor te zeggen valt, had de zaak desondanks op een doodlopende weg vol speculaties en gissingen kunnen afsterven. Maar dankzij de grenzeloze lompheid en het onmetelijke cynisme van Ajax-trainer Ronald Koeman wordt de lezing van Van Hooijdonk plots meer dan aannemelijk. Zaterdag gaf Koeman impliciet toe dat Van Damme tot een valse verklaring is aangezet. Volgens de Ajax-coach is dit een normaal antwoord op de houding van Feyenoord, dat zich volgens hem van dezelfde instrumenten zou bedienen. Ik heb in Koeman altijd een vulgaire apologeet gezien van het verderfelijke sportmachiavellisme. Een hooligan die zijn ware ziel achter matpakken en modieuze stropdassen tracht te verbergen. Een vandaal die zijn kont met de sportethiek afveegt zoals hij het in 1988 deed met het Duitse shirt van Olaf Thon. Laten we nou realist zijn: voor iemand die een doodschop die een tegenstander vloert `pure klasse' vindt, is het aanzetten tot valse verklaringen een peulenschil.

Maar wat zou er van de manipulatiedrift en de gewetenloosheid van vandalen als Koeman overblijven als er geen kader zou bestaan om aan deze nare eigenschappen ruimte te geven. Zo'n kader vormt de tuchtcommissie van de KNVB. Op hol geslagen lijken ze wel, die nep voetbalmagistraten. Met hun speelgoedcommissie proberen ze het ware leven dat zich buiten hun microkosmos afspeelt flink na te bootsen. Hun straffen worden zwaarder, hun schikkingen steeds arroganter en hun procedures ogen wereldvreemd. En terwijl in het civiele leven slachtoffers geen gewicht kunnen leggen op de zwaarte van de straf die daders wordt opgelegd, is bij de KNVB hun verklaringen soms beslissend.

Zo zet deze organisatie de deur wijd open voor manipulaties met mogelijke competitievervalsing als resultaat. De beeldenneukerij van de KNVB-tuchters wordt met de jaren verontrustender. Opzoek naar het verborgene ontleden ze ieder weekeinde uren en uren beeldmateriaal. Als dit fanatisme zich werkelijk tot grove en onacceptabele overtredingen zou beperken, zou ik instemmend zwijgen. Maar bij de tuchtcommissie speuren ze tegenwoordig ook naar gebaren die een intentie kunnen verraden. Niet het daadwerkelijk slaan of trappen van een tegenstander wordt bestraft, maar ook de neiging die zich in een half afgemaakt gebaar manifesteert. Hiermee wordt geen enkele rekening meer gehouden met de impulsiviteit van de speler en de spontane drift van het lichaam. De beeldenneukers streven op hun voetbalplaneet een perfectionisme na dat in de pragmatische samenleving allang niet meer bestaat. Ze robotiseren de menselijkheid van het spel en beschouwen passie en hartstocht als een routineus hamerstuk.