`Zou u wat minder willen komen?'

Holland Casino weert steeds meer potentiële gokverslaafden. Ze worden in ,,een prettig gesprek'' overgehaald om het casino even te mijden. ,,Gaat het wel goed thuis?''

,,Deze is dus hartstikke bekend'', zegt security medewerker Jan van der Geest van Holland Casino Rotterdam. Hij tikt de naam van een amokmakende klant in. `Agressief gedrag', staat er over de man te lezen, en: `ruzie met het personeel'. ,,We kennen hem al sinds 1994'', constateert Van der Geest.

De amokmaker is een van de zestig gevallen die Van der Geest per maand binnenkrijgt via het meldingssysteem van Holland Casino. Daarin signaleert personeel op `de vloer' en aan de goktafels, potentiële, gokverslaafden.

De signalen? ,,Zweten, vloeken, een onverzorgd uiterlijk, op tafel slaan'', somt Van der Geest op. Is zo iemand in huis, dan vult het personeel een formulier in. Soms komen de `signalen' van familieleden. ,,Die brengen we met elkaar in contact. Maar als kinderen bellen omdat moeder te veel geld van de erfenis vergokt, praten we natuurlijk ook met de moeder'', zegt marketingmanager Rob Bosman.

Van der Geest pakt er een paar formulieren bij. `Mevrouw zoekt ruzie met het personeel', staat er. En: `Meneer verandert van een aangename man in onaangename gast'. De volgende keer dat deze mensen zich melden bij de receptie, krijgen ze in de `Vip-room' een ,,offensief doch prettig gesprek'' over de gevaren van gokverslaving, zegt Bosman. ,,We hopen dat de mensen met ernstige problemen een entreeverbod tekenen'', zegt Van der Geest. ,,`Zou u hier wat minder willen komen', vragen we dan.''

Holland Casino weert steeds meer potentiële gokverslaafden, zo blijkt uit de jaarcijfers die het bedrijf deze week presenteerde. Vorig jaar kregen 2.474 klanten een `bezoekbeperking', 1.990 vorig jaar. Het aantal `entreeverboden', mensen die er minstens een jaar niet in mogen, bedroeg 3.750, vorig jaar 3.071.

De reden? Meer bezoekers, dus ook meer die zich niet kunnen inhouden aan de speeltafel. Want het casinobezoek groeit de laatste jaren, zo blijkt uit onderzoek dat adviesbureau `Research voor Beleid' uitvoerde in oktober 2002 voor de ministeries van Justitie en Economische Zaken.

Maar de stijging wordt ook veroorzaakt doordat Holland Casino zijn ontmoedigingsbeleid heeft opgevoerd, zegt Bosman. Mensen worden door het personeel sneller aangesproken op hun gokgedrag.

Vorig jaar steeg het aantal bezoeken aan de twaalf vestigingen van Holland Casino tot meer dan 6 miljoen, 5,9 vorig jaar. De bezoekers gaven ook meer uit: 111 euro per keer, 101 euro in 2001. De winst steeg fors: met 21,8 procent tot 110,7 miljoen euro; de omzet met 11,9 procent tot 528 miljoen euro. Verwacht wordt dat het aantal bezoeken de komende jaren kan groeien tot 8,5 miljoen, zo schreef Research voor Beleid.

De winst is voor de schatkist. Holland Casino is een staatsmonopolie. Daar komt nog eens 97,5 miljoen euro aan kansspelbelasting bovenop. Niet voor niets adverteert Holland Casino de laatste jaren actief met `Een mooie gelegenheid om uit te gaan'.

Maar het succes heeft ook een keerzijde: meer gokverslaafden. De staat probeert dat te ondervangen door een actief `kansspelbeleid' te voeren waarin wordt gewezen op de gevaren van gokken.

Maar dat wringt, de laatste jaren. ,,De overheid tracht meer en meer haar economische belangen veilig te stellen'', stelde bureau Research voor Beleid. ,,Het kanaliseren van de speelzucht en het sec faciliteren van de behoefte, lijkt daarbij aan belang te verliezen.''

Minister Donner besloot een groei van het aantal vestigingen van Holland Casino de komende jaren uit te stellen, tot er meer onderzoek is gedaan naar gokverslaving. De resultaten komen eind dit jaar. In 2001 vertoonde 1,3 procent van de bezoekers van Holland Casino `problematisch speelgedrag', zo zegt Research voor Beleid. In totaal ongeveer 25.000 man. Het personeel van Holland Casino kan hen doorverwijzen naar bijvoorbeeld de Jellinek kliniek. Vorig jaar voerde Holland Casino 11.015 gesprekken, vaak meerdere per klant.

Het personeel wordt gestimuleerd mogelijke probleemgevallen te localiseren, zegt Bosman. Elke bezoeker die drie maanden lang het casino vijftienmaal per maand bezoekt, wordt aangesproken door een gastheer; jongeren van 18 tot 23 jaar als ze vaker dan acht keer per maand komen.

De mensen die `gesignaleerd' zijn, worden benaderd door security-mensen, zij hebben een politie-opleiding gevolgd. De gesprekken duren 30 tot 45 minuten, de structuur is vaak hetzelfde: probeer in eerste instantie het woord `kansspelverslaving' te vermijden. ,,Je wilt ook niet dat iemand de indruk krijgt dat hem zijn speeltje wordt afgepakt'', zegt Bosman. ,,Je moet ze een spiegeltje voorhouden. Je wilt dat ze ontvankelijk worden voor hun probleem met vragen als: `Wat vindt u er zelf van? Gaat het wel goed thuis?''' Er zijn overeenkomsten met maatschappelijk werk, beaamt hij. Maar er is ook een commercieel belang. ,,Liever een bezoeker die vaker komt met mate, dan iemand die we voorgoed verliezen door problemen.''

Het preventieprogramma heeft succes: het aantal in behandeling genomen kansspelverslaafden is sinds 1995 met 8 procent per jaar afgenomen, schrijft Holland Casino in haar jaarverslag. Bovendien, wil Bosman benadrukken: ,,3.750 entreeverboden op 1,2 miljoen bezoekers is heel weinig''.

De stichting AGOG (Anonieme Gokkers Omgeving Gokkers) vindt dat het nóg beter kan. Zij waardeert het beleid. ,,Maar dat betreft mensen die al aan de deur staan van de verslavingszorg'', zegt AGOG-voorzitter Tijmen Horst. Hij zou er dan ook voor pleiten te stoppen met de reclame voor Holland Casino. Ook vindt hij dat de openingstijden verlaat moeten worden (nu is Holland Casino vanaf 13.30 uur open) en de kledingcode weer moet worden ingesteld. De drempel moet omhoog. Bovendien: koppel de bestanden van Holland Casino aan die van speelhallen. ,,Want daar gaan de mensen heen als ze Holland Casino niet meer inkunnen'', zegt Horst.

Maar écht heel ver zal Holland Casino natuurlijk nooit gaan, zegt een vaste bezoeker aan de bar die het beleid kent. ,,Als ze te kritisch zijn, komt er niemand meer, ja toch?''