Het bacchanaal van Lurdes

In Portugal duurt een boerenbruiloft vier dagen. Speenvarkens, reuzengarnalen en mierzoete pudding.

Onze relatie met huishoudster Alice en haar familie is in de loop der jaren veranderd van een hiërarchische naar een vriendschappelijke. Al haar lief en leed wordt met ons gedeeld. Zestien jaar woonde ze met haar Joo in Amerika. Ze werkte in een vleesfabriek. Nog steeds wordt alles langs de Amerikaanse meetlat gelegd. Hun enige troetelzoon Nelson werd er geboren en zo zwaar in de watten gelegd, dat hij er tot zijn 32ste jaar niet over piekerde om het ouderlijk huis te verlaten. Een zorg voor Alice.

Maar toen leerde Nelson Lurdes kennen, even klein, rond en charmant als hijzelf. De trouwerij werd al gauw vastgesteld, want Lurdes was in een oogwenk zwanger. Tot mijn verbazing werd daar in het geheel niet moeilijk over gedaan, noch door Alice en Joo, noch door de ouders van Lurdes. Nog maar kort geleden was dat in het traditionele Portugal een ongehoord schandaal geweest.

Een bruiloft is hier naast kerstmis het belangrijkste feest.

Families steken zich diep in de schulden om het allemaal zo groots mogelijk aan te pakken. En dat niet zozeer uit protserigheid, maar om de goegemeente een gebeurtenis te bieden, die iedereen zo lang mogelijk zal heugen. Een beetje bruiloft duurt minstens twee dagen. En al is er ook in Portugal sprake van een recessie, dat is geen reden om het bij trouwen rustiger aan te doen. Integendeel: omdat gasten naast een geschenk ook een geldbedrag in moeten brengen, loont het vaak om er dan maar zo veel mogelijk uit te nodigen. Zo kun je er nog financiëel uitspringen.

Mis, preek, nog een preek

Op een mooie warme dag in maart reisden wij naar het dorpje van Lurdes, 400 inwoners, allemaal familie van elkaar. Moeder Lurdes drijft er een restaurant en ze had de hele week met tien mensen in de keuken gestaan.

Trouwen voor de burgerlijke stand is hier bijzaak. Het wordt een paar dagen eerder achteloos afgehandeld in de kleinst mogelijke kring. Op naar de kerk, een mislukte Le Corbusier-imitatie. Voor aanvang van de kerkdienst kregen we een buffet dat de honger en de dorst voor de rest van de dag al ruimschoots stilde.

Lurdes, hoogzwanger, maar desondanks in een enorme witte jurk met supersleep, Nelson

in smetteloos pak. Tranen, zenuwen, het bekende ritueel.

Voor de zekerheid waren er twee filmers en twee fotografen besteld, en een koor van zes dames die er net tegenaan

zongen.

Mis, preek, nog een preek en dan een fotosessie die langer duurde dan de mis zelf. Iedere gast wacht geduldig zijn beurt af om met het paar op het altaar geportretteerd te worden.

Twee uur later staan we buiten. Het effect van het eerste buffet is gezakt. Een paar honderd meter verderop staat het dorpshuis. Daar wacht deze noorderling, altijd tuk op een romantische patio met druivenranken en bomen voor de schaduw, een teleurstelling. Een donkere, kale, betonnen, half afgebouwde hal, volgestouwd met lange tafels met op het podium een lange tafel voor het bruidspaar en de naaste familie die enigszins opgelaten de zaal in staren.

Ik tel bijna 400 hoofden. Het kabaal is oorverdovend. De kookreputatie van moeder

Lurdes wordt volledig waargemaakt. Schapen, geiten, kalveren, everzwijnen, de beste wijnen, passeren in een rustig maar beslist tempo. Om 5 uur

's middags staan we buiten te duizelen in de felle zon de laatste aguardente was de genadeslag.

Slijpende pastoor

We gaan even de omgeving verkennen, want we zijn vrij tot

9 uur 's avonds. De lunch bleek slechts een opmaat voor het diner dat staande wordt genuttigd. Tientallen tafels met uitzinnige tableaus van draaiende speenvarkens met broccoliversieringen, groentes in alle soorten, enorme garnalen, fruit en, onontbeerlijk in Portugal, een onafzienbare rij puddingen, zo zoet dat je tanden los gaan zitten. De band speelt, te hard maar aanstekelijk en het hele Portugese smartlappenrepertoire wordt er doorheen gejaagd. De pastoor is behoorlijk aangeschoten en danst close met een dame van in de zeventig.

De taxichauffeur ('Ik ken hier

iedereen en ik weet alles van iedereen') danst onafgebroken tot ik hem later buiten over zijn motorkap zie hangen.

Om half twee proberen wij afscheid te nemen, tot gespeelde verontwaardiging van het paar. Was er soms iets niet goed? Er komt nog een gang aan! Blijf nog even!

Drie dagen later duikt Alice op. Struikelend over haar woorden, hoe fantastisch het niet was. Het feest had tot 8 uur de volgende ochtend geduurd. Zondag was er weer een buffet, weer een diner en feest met een andere band. Maandag en dinsdag herhaalde het ritueel zich want alles moest op. En woensdag was er nog een lunch voor de doorzetters, die een ruime voorraad diepvrieszakken meebrachten om de laatste restjes eten mee naar huis te nemen.

Alice heeft nog maar één zorg: de afbetaling van dit grootse feest dat de hele omgeving nu

al beschouwt als hét evenement van het jaar. En de doop van de 8 maanden jonge Carolina, deze maand mei. Mét lunch natuurlijk.

Ernst Schade is consultant ontwikkelingssamenwerking en woont in Portugal sinds 1995.