`Elk bier heeft zijn eigen regio nodig'

BBAG is blij met de nieuwe moeder Heineken. Als ze de regionale bieren, die het concern bijzonder maken, maar niet gaan schrappen. `Heineken is misschien goed bier, maar standaard.'

De brouwerij lijkt uitgestorven. Het is vrijdagmiddag, en dan wordt in Oostenrijk nauwelijks gewerkt. Op het terrein van `Brauhaus Schwechat', zo'n vijftien kilometer buiten de hoofdstad Wenen, staan tientallen goudgeel-gekleurde tank- en vrachtwagens netjes in het gelid. Elk jaar vervoeren zij 1 miljoen hectoliter bier. Op het verlaten terrein is alleen Andreas Urban, assistent brouwmeester, te vinden.

Urban vertelt aanstekelijk over de brouwer. Hij loopt van de ketels naar de tankwagens, van de bottelarij naar het magazijn – en steeds weer wordt hij enthousiast. Hij laat wat bier proeven, zoekt nog eens een getal na en wijst op het speldje met de vorm van een bierflesje op zijn polo-shirt en zijn horloge met bedrijfslogo. ,,In dit bedrijf is iedereen geïnfecteerd met het biervirus'', zegt hij.

Gisteren maakte Heineken bekend het Oostenrijkse bierconcern BBAG in te lijven. Heineken legt er 1,9 miljard euro voor neer. BBAG-bierdivisie Brau Union brouwt, bottelt en verkoopt bier in Centraal- en Oost-Europa. Met merken als Gösser, Kaiser en Edelweiss zet BBAG er jaarlijks 970 miljoen euro mee om. Forse marktaandelen worden behaald in Oostenrijk (met 54 procent van de markt), Hongarije (26 procent) en Roemenië (34 procent).

Het huidige Brau Union, tevens de naam voor het nieuwe Heineken-bedrijf, is ontstaan uit tientallen kleine brouwers, die in de loop der jaren zijn opgekocht en samengevoegd. Traditioneel hield de verkopende partij via aandelenbezit een stem in de onderneming, met als gevolg dat Heineken tijdens de onderhandelingen zeshonderd afgevaardigden van deze families moest overtuigen. Na het bekend worden van de – in sommige ogen hoge – overnamesom werden ze het overigens unaniem eens.

Maar met deze aankoop krijgt de Nederlandse brouwer naast bier ook de twee andere activiteiten van moederbedrijf BBAG in handen: non-alcoholische dranken en vastgoed. De water- en frisdrankendivisie, die overigens vorig jaar een forse omzetdaling tot 116 miljoen euro te verwerken kreeg, heeft evenzeer een lange geschiedenis binnen BBAG. Al in 1929 startte de voorloper van BBAG met de verkoop van mineraalwater, eind jaren zeventig werden daar de fruitdranken van Pago aan toegevoegd.

Uit de overname van de verschillende brouwers bleven de fabrieksterreinen over. Hoewel deze vaak niet meer gebruikt worden, zijn ze in eigendom van het moederbedrijf gekomen. Op de verhuur verdient BBAG nu jaarlijks slechts 13 miljoen euro, maar volgens een Britse analist zijn die terreinen samen zeker 250 miljoen euro waard. ,,Die zullen ze dus wel niet eeuwig houden,'' concludeert hij.

Heineken heeft aangegeven ook winst te willen behalen door het personeel productiever te laten werken en productiemiddelen efficiënter in te zetten. Dat streven ziet Urban, als technisch verantwoordelijke, wel zitten. Trots wijst hij erop dat de arbeidsproductiviteit op sommige plekken in de brouwerij al hoog is: zie de achtbaan aan halve-literblikken Schwechater Lager die deze middag in een nagenoeg lege fabriek onder toeziend oog van twee werknemers door machines gevuld en ingepakt worden. Dat de rest van de fabriek vanaf vrijdagmiddag twaalf uur stil ligt en dus meer kost dan opbrengt, is volgens hem nou eenmaal zo. ,,We hebben gewoon niet zoveel brouwcapaciteit nodig'', zegt Urban.

Of de Nederlanders als nieuwe eigenaar alle biermerken van BBAG-dochter Brau Union zullen behouden, is ook nog maar de vraag. Hoewel het aantal niet exact duidelijk is, Heineken-bestuursvoorzitter A. Ruys schat het op vijftien, is de strategie van BBAG: niet snijden in het aantal merken, zo zegt brouwer Urban.

Lokale brouwers kunnen in Centraal- en Oost-Europa steevast op een trouwe klantenschare rekenen. Urban: ,,Bier braucht Heimat'', zeggen wij hier. ,,Elk bier heeft zijn eigen regio nodig.'' Maar de Britse analist, die BBAG al jaren volgt, toont zich niet overtuigd. Hij denkt dat Heineken met verkoopcijfers in de hand eenvoudig merken kan gaan schrappen. ,,De consument bepaalt met zijn aankopen welk bier het eerste zal afvallen en wordt vervangen door Heineken.'' Urban hoop van niet. Natuurlijk, Heineken is ,,een zeer goed bier'', beoordeelt hij. Zelfs vergeleken met zijn Oostenrijkse producten. Maar: ,,Bijzonder is Heineken niet. Het is standaard, bier voor gewone mensen.''