DIEET VOOR ZWANGERE VROUW LEIDT MOGELIJK TOT VROEGGEBOORTE

Schapen die in de maanden rond de bevruchting op dieet worden gezet, krijgen hun jongen te vroeg, zo heeft een internationaal team van wetenschappers aangetoond. Het gaat hier natuurlijk om een dierexperiment maar als dit ook voor mensen geldt, zou het een verklaring kunnen vormen voor de ware epidemie van vroeggeboorten die zich de laatste tientallen jaren heeft voorgedaan in de westerse wereld.

Een groep Canadese, Nieuw-Zeelandse en Australische onderzoekers heeft zo'n twintig schapen twee maanden voorafgaand aan hun zwangerschap tot en met de eerste maand op dieet gezet. Een even grote controlegroep mocht onbeperkt eten.

Het gewicht in de dieetgroep verminderde met 15%, wat bij schapen gelijk staat aan een milde tot matige voedingsbeperking. (Science, 25 april). Hoewel de schapen tijdens de rest van de zwangerschap zoveel mochten eten als ze wilden, bleek de voedingsbeperking een ongekend langdurig effect te hebben: de bevalling in de dieetgroep kwam gemiddeld een week eerder op gang dan in de controlegroep, met uitschieters van 15 tot 20 dagen, op een normale dracht van zo'n 150 dagen.

De te vroeg geboren lammeren hadden een normaal gewicht voor de zwangerschapsduur. Achterblijvende groei was dus niet de verklaring voor de vroeggeboorte.

Tijdens de zwangerschap zet een ongeboren dier, en vermoedelijk ook een mensenkind, normaal gesproken zijn eigen geboorte op gang door het uitscheiden van een golf cortisol uit de bijnierschors. Dat hormoon is ook essentieel om allerlei organen rijp te maken voor het leven buiten de baarmoeder. Cortisol zorgt er bijvoorbeeld voor dat de long meteen na de geboorte de ademhaling kan doen. In de verloskunde maakt men gebruik van dit effect door bij een dreigende vroeggeboorte de moeder vóór de bevalling een dosis cortisol toe te dienen, zodat de organen versneld rijpen. Bij het nu uitgevoerde experiment bleek de cortisoluitscheiding van de dieetlammeren vroeger dan normaal op gang te komen, wat de vroeggeboorte verklaart.

In de afgelopen tientallen jaren is het aantal te vroeg geboren kinderen in westerse landen met 15 tot 20% toegenomen, ook in Nederland. Dat is een belangrijk probleem, omdat vroeggeboorte de kans op ziekte en zelfs sterfte van het kind duidelijk verhoogt. Het grotere aantal vroeggeboortes is onder andere het gevolg van de hogere leeftijd van de aanstaande moeders en van IVF-technieken, maar dat kan niet alles verklaren. Mogelijk speelt dus ook mee dat steeds meer vrouwen aan het afslanken zijn of zelfs vlak voor de zwangerschap op dieet gaan uit angst dat ze het extra gewicht later niet meer kwijt zullen raken. Wat voor schapen geldt, hoeft natuurlijk niet ook voor de mens van toepassing te zijn, maar het ligt wel voor de hand. Het lijkt in ieder geval voor de vrouw verstandig om niet op dieet te gaan als ze probeert zwanger te worden.