Boonstra: winst en verlies

Boonstra is vrijgesproken van handel met voorkennis, maar veroordeeld voor verzwijgen van effectentransacties. Een gevoelig vonnis.

Cor Boonstra is een opmerkelijke belegger die een misdrijf heeft gepleegd. Het oordeel van de Amsterdamse rechtbank na een vier dagen durend proces tegen de voormalige Philips-topman leek gisteren niettemin een overwinning voor de gedaagde en zijn advocaat.

Boonstra – zonder vaste woon- of verblijfplaats in Nederland – werd veroordeeld voor het verzwijgen van handel in effecten van Ahold, maar werd gistermiddag vrijgesproken van handel met voorkennis in aandelen Endemol, de effectentransacties die de afgelopen jaren de meeste aandacht kregen van toezichthouder STE (nu AFM), justitie en media.

Boonstra kocht in maart 2000 aandelen in mediabedrijf Endemol, vlak voordat het werd overgenomen door het Spaanse Telefónica. Boonstra's toenmalige vriendin, Sylvia Tóth, was op dat moment commissaris bij Endemol.

De meervoudige economische strafkamer van de Amsterdamse rechtbank vindt de timing van de Endemol-handel ,,opmerkelijk''. Het feit dat Boonstra zelf opdracht gaf tot de aankoop – iets wat de actieve belegger Boonstra slechts drie keer eerder had gedaan – vindt de rechtbank ook ,,opmerkelijk''. Net zoals Boonstra's verzoek aan zijn Belgische vermogensbeheerder om discretie.

Het zijn drie ,,opmerkelijke omstandigheden'', een opvatting die gedeeld wordt met de aanklager. Officier van justitie Joost Tonino had vorige maand al aangegeven dat er geen direct bewijs bestond voor handel met voorkennis door Boonstra, maar dat hij het toch bewezen achtte door de ,,aard van de gedragingen en de omstandigheden'' waaronder de aandelenhandel gebeurde. Bovendien zouden de ontoereikende verklaringen van Boonstra voor zijn gedrag bijdragen tot het bewijs, zo meende Tonino.

De officier zag nog meer opmerkelijke omstandigheden, zoals Boonstra's zwijgen over de Endemol-aankoop nadat hij zich bij een diner met de Telefónica-top realiseerde dat hij ,,wel heel dicht bij de hoofdrolspelers aan tafel zat''. Of het feit dat Boonstra een uitzonderlijk hoog rendement op zijn Endemol-handel behaalde. Maar de rechtbank volgt die redenering niet.

En, nog belangrijker, de zittende magistraten vinden de opmerkelijke omstandigheden die zij wél vaststellen te dun als wettig en overtuigend bewijs voor handel met voorkennis. Dat Boonstra niet een afdoende verklaring heeft voor al deze omstandigheden geeft de rechtbank onvoldoende zekerheid dat hij toch schuldig is. Ofwel, bij Boonstra's Endemol-transactie is veel `circumstancial', maar weinig `evidence'. Daarom wordt de voormalige Philips-topman vrijgesproken en mag hij de daarmee behaalde koerswinst, circa 250.000 euro, behouden.

Het klinkt als een nieuwe dreun voor het openbaar ministerie (OM) in een prestigezaak, na de magere opbrengst van de jarenlange strafrechtelijke onderzoeken in de clickfonds-affaire. In een eerste reactie toonde het OM zich gisteren echter ,,tevreden'' dat de rechtbank de redenering van het OM volgde. Kennelijk is bij justitie een kinderhand gauw gevuld.

De zaak Boonstra is de eerste `eigen' zaak die het vernieuwde Amsterdamse fraudeteam voor de rechter brengt. In tegenstelling tot veel uitspraken in de clickfonds-affaire werd het OM gisteren niet de oren gewassen. Ditmaal geen verwijt van onzorgvuldig handelen, geen ondeugdelijke processtukken of een reprimande voor overschrijding van de redelijke termijn waarbinnen de zaak is voorgebracht.

Er bestond volgens de rechtbank voldoende aanleiding tot het instellen van een strafrechtelijk onderzoek naar de Endemol-transacties. Het OM kreeg gewoon nul op het rekest bij de vermeende handel met voorkennis. En daar lag volgens Tonino toch ,,ontegenzeggelijk het zwaartepunt van deze zaak'', zoals hij vorige maand betoogde.

Justitie kreeg wel het volle pond bij de aanklacht rond Boonstra's effectenhandel in Ahold. Volgens de rechtbank moest het voor Boonstra ,,zonneklaar'' zijn geweest dat hij driemaal niet aan zijn meldingsplicht voldeed. Hij verzweeg als commissaris van Ahold ,,willens en wetens'' een aantal transacties. En dat is volgens de rechtbank ,,zeer laakbaar''. ,,Door deze transacties niet te melden heeft verdachte de mogelijkheid tot toetsing van de vraag of hij als insider gehandeld heeft met voorwetenschap, bewust gefrustreerd.'' De rechtbank constateert opzet. Daarmee heeft Boonstra een misdrijf begaan. Bovendien is het meermalen gepleegd.

De rechtbank veroordeelde Boonstra gisteren tot een boete van 135.000 euro voor het verzwijgen van die effectenhandel, conform de eis van justitie. Als Boonstra niet betaalt, riskeert hij een gevangenisstraf van 360 dagen.