Niet geknipt voor de liefde

Over eerwraak is in Nederland relatief weinig bekend. De in de media beschreven gevallen blijven incidenten, culturele eigenaardigheden. Met name de verhalen van nabestaanden van slachtoffers van eerwraak worden – uit angst voor represailles – niet of nauwelijks voor het voetlicht gebracht. In die zin is het waargebeurde Verboden liefde. De eremoord op mijn hartsvriendin Dalia van de Jordaanse schrijfster Norma Khouri Albqaeen een openbaring.

Verboden liefde speelt zich af in Jordanië, het land waar volgens officiële bronnen elke week een vrouw wordt vermoord omdat ze haar kuisheid heeft verloren – als gevolg van overspel, verkrachting of domweg omdat er geruchten over haar gaan. Niets voor niets luidt een Jordaans spreekwoord: `Een vrouw is als een beker, als iemand anders er uit drinkt, wil niemand hem meer'. Jordaanse vrouwen mogen volgens de wet dan wel volledige toegang tot het onderwijs hebben en stemrecht genieten, schrijft Albqaeen, in de praktijk wordt hun leven grotendeels door mannen bepaald.

Als de 25-jarige moslima Dalia en haar even zo oude katholieke hartsvriendin Norma samen een dames- en herenkapsalon openen, raakt men in Amman niet uitgepraat over deze `gewaagde nieuwigheid'. De vrouwen worden weliswaar nauwlettend in het oog gehouden door een oudere broer, maar ze verdienen hun eigen geld en kunnen een gearrangeerd huwelijk op de lange baan schuiven. `Voor ons was deze salon meer dan een droom die werkelijkheid was geworden', schrijft Albqaeen. `We voelden ons er onoverwinnelijk en machtig.'

De problemen beginnen als Dalia tijdens het knippen verliefd wordt op de katholieke jurist Michael. Omdat intieme relaties tussen mensen van verschillend geloof in Jordanië bij de wet verboden zijn, zoeken de twee elkaar in het geheim op. Tot meer dan een zoen komt het niet, maar hoe langer het spel van leugens en bedrog duurt, des te groter de angst voor ontdekking. Als Dalia's broer Mohammed een handvol dennennaalden van een picknick in zijn auto vindt, vertelt hij zijn vader Mahmood dat Dalia haar maagdelijkheid heeft verloren. Mahmood twijfelt geen moment, steekt zijn dochter twaalf maal in de borst en begraaft haar in een naamloos graf. Dat de lijkschouwing later uitwijst dat Dalia nog maagd was, doet nauwelijks ter zake.

De schrijfster, die na de moord op haar vriendin naar Griekenland vluchtte, steekt niet onder stoelen of banken wat zij van het `het barbaarse ritueel' eremoord vindt. Hoewel zij zich realiseert dat het doden van rebellerende vrouwen geen islamitisch verschijnsel is, en er `ook bloed kleeft aan de handen van het christendom' moet vooral de islam het ontgelden. `De islam is een godsdienst die tegemoetkomt aan de verlangens en wensen van mannen, en van vrouwen totale onderwerping eist', meent Albqaeen. En volgens haar is het `dit vooroordeel dat aan de basis lag van de wetten die een relatie tussen Dalia en Michael tot een misdaad bestempelden'.

Norma Khouri Albqaeen: Verboden liefde. De eremoord op mijn hartsvriendin Dalia. Arena, 223 blz. €19,50