Griekse dreumes droomt van de Spelen

Hockeyer Jan Willem Neuberg (34) heeft een droom: met Griekenland deelnemen aan de Spelen in `eigen' land. ,,Ik draag de olympische gedachte een warm hart toe.''

Hij zegt het niet graag over zichzelf. Bescheidenheid siert immers de mens, zeker op bijna 35-jarige leeftijd. Toch ontkomt de spelverdeler van de Griekse hockeyploeg niet aan de conclusie: ,,Als ik heel eerlijk ben, ja, dan ben ik wel zo'n beetje de beste van het stel.''

Maar Jan Willem Neuberg, een geboren maar niet getogen Griek, is de eerste om dat `wapenfeit' te relativeren. Griekenland is met amper achthonderd actieve spelers en speelsters geen hockeyland, verre van dat zelfs. Het niveau van de nationale selectie laat dan ook te wensen over, en is volgens de middenvelder van HGC die 34 jaar geleden werd geadopteerd door Nederlandse ouders te vergelijken met dat van een gemiddelde club uit de op een na hoogste divisie in Nederland, de overgangsklasse. ,,Maar we maken progressie.''

Dat is nodig ook. Griekenland is over een jaar gastheer van de Olympische Spelen, en om die reden automatisch geplaatst voor alle sportdisciplines. Zo niet in het hockey. Uit vrees voor imago-ondermijnende monsteruitslagen besloot het Internationaal Olympisch Comité in samenspraak met de wereldhockeybond (FIH) de Grieken te verplichten tot het afleggen van een proeve van bekwaamheid. Begin volgend jaar speelt zowel de mannen- als de vrouwenploeg een best-of-three-barrage tegen het land dat op basis van de wereldranglijst als laatste toegang verkrijgt tot het olympisch kwalificatietoernooi.

Neuberg, bezig aan zijn achttiende seizoen in de hoofdklasse, rekent op een drieluik tegen Canada, Cuba of Japan. ,,Maar nu hoorde ik laatst weer dat er een kans bestaat dat we rechtstreeks worden toegelaten. Dus ik weet niet wat ik op dit moment moet geloven.''

Vijf jaar geleden las hij een oproep op internet: Griekse hockeyers gevraagd met het oog op `Athene 2004'. Neuberg reageerde, maar kreeg geen antwoord. Pas toen assistent-bondscoach Michel van den Heuvel van Nederland zijn Griekse collega's drie jaar later attendeerde op het bestaan van de HGC-routinier met het Helleense bloed, ontving hij een uitnodiging. Een jaar geleden volgde zijn vuurdoop, tegen de A1-jeugd (tot negentien) van Bloemendaal. Die wedstrijd werd met 2-1 verloren.

Zijn officiële entree vierde de financieel administrateur uit Den Haag ruim twee maanden geleden tijdens een zevenlandentoernooi in Egypte. Ook daar fungeerde Griekenland als speelbal, en wel van de subtop van het internationale hockey: Frankrijk (4-1), Schotland (5-1), Pakistan (6-0), India (10-0), Egypte (10-0) en Polen (12-1). Ter vergelijking: Polen ging twee weken geleden in een oefenduel met 10-0 over de knie bij olympisch titelverdediger Nederland.

Neuberg begrijpt het dan ook wel, al die lacherige reacties. ,,Maar vanaf november gaan we een halfjaar intern, en zijn we alleen nog maar met hockey bezig. Wie weet waartoe we dan in staat zijn.'' Om niets aan het toeval over te laten, contracteerden de Grieken vorige maand bovendien de gelouterde voormalige bondscoach van India, Cedric d'Souza. Die nam de plaats in van een relatief onervaren Nederlander (Pancho van den Broek), die na een jaar werd bedankt voor bewezen diensten.

De selectie bestaat uit een bonte verzameling spelers, die van heinde en verre (Australië, Oostenrijk, Engeland) zijn weggeplukt en allen Griekse bloedbanden hebben. Toch zit Griekenland nog altijd verlegen om goede en ervaren hockeyers. En dus informeerde Neuberg onlangs bij oud-ploeggenoot Bart Looije of de 34-jarige doelman van Rotterdam geïnteresseerd was in een olympisch avontuur. Neuberg: ,,Dat klinkt als een geintje, maar als Bart werkelijk zou willen en bereid zou zijn alle bureaucratische stadia te doorlopen: waarom niet? Wij kunnen wel een goede doelman gebruiken.''

Zelf maakte Neuberg in Athene een zenuwslopende rondgang langs de instanties. ,,Samen met een advocaat ben ik dagenlang bezig geweest om een paspoort te regelen. Omdat ik niet kon bewijzen dat ik ooit in Nederlandse dienst was geweest, ontstond er zoveel vertraging dat ik op gegeven moment dacht: wat doe ik hier?''

Zijn sportieve avontuur heeft een niet voorzien gevolg. Neuberg staat binnenkort oog in oog met zijn biologische moeder. ,,Wat dat teweeg zal brengen, weet ik niet. Al die jaren heb ik me nooit bekommerd om mijn afkomst. Ik was acht, negen maanden toen ik hier kwam. Sindsdien voel ik mij op en top Nederlander. Grieks spreek ik niet en het volkslied heb ik nog nooit gehoord.'' Toch bood de kennismaking met zijn vaderland hem een kijkje in zijn ziel. ,,Grieken leven bij de dag, ze maken zich niet druk om de dag van morgen. Die karaktertrek herken ik wel.''

Dertien jaar geleden kreeg Neuberg een oproep voor het Nederlands elftal. Hij speelde `slechts' zes interlands. ,,Ik leefde toen niet voor de sport. Het sociale leven vond ik minstens zo belangrijk.'' Olympische droom of niet, de HGC'er rookt er ook nu geen sigaretje minder om, zoals woensdag blijkt na het puntverlies tegen Kampong (3-3). ,,Ik rook al jaren. Mijn conditie lijdt er niet onder.''

Maar beschouw hem niet als een recreant. Neuberg beweert niet voor niets (,,Met dank aan mijn baas'') te investeren in zijn olympische droom, en heeft mede daarom moeite met de inschikkelijkheid van de Griekse bond. ,,Sommige bestuursleden laten zich wel heel makkelijk inpakken door de FIH. `Deelnemen is belangrijker dan winnen' is de grondgedachte van de Spelen. Maar een deel van de Griekse hockeybond lijkt dat te zijn vergeten en neemt het risico dat straks voor het eerst het gastland ontbreekt bij een discipline.''

Dit mag zo zijn, maar is het gedachtegoed van de grondlegger van de moderne Olympische Spelen, baron Pierre de Coubertin, inmiddels niet volstrekt achterhaald? Neuberg, grijnzend: ,,Niet in mijn geval. Ik draag de olympische gedachte een warm hart toe.''