De afspraken van de regeringspartners

Het verslag dat de informateurs gisteren naar de Tweede Kamer stuurden is een eerste aanzet tot een regeerakkoord. Wat zijn de belangrijkste maatregelen die CDA, VVD en D66 voorstellen?

Stabiliteit en vertrouwen waren voor CDA en VVD de belangrijkste overwegingen bij het zoeken naar partners. Dit zijn de belangrijkste afspraken.

Partijen streven naar begrotingsevenwicht in 2007 en naar structurele groei van de economie en de werkgelegenheid. Daarbij wordt uitgegaan van een economische groei van 2,25 procent per jaar. Er geldt een scheiding tussen inkomsten en uitgaven. Bij de uitgaven geldt een onderscheid tussen sociale zekerheid, zorg en de rijksbegroting, tekorten moeten in de eigen sector worden opgevangen. Meevallers worden gebruikt voor extra aflossing van de staatsschuld. Bij een tekort groter dan 2,5 procent van het bruto binnenlands product (0,5 procentpunt boven de harde Europese grens van 3 procent) moet er ingegrepen worden op de begroting.

Binnen twaalf maanden krijgt de Raad van State een wetsvoorstel te beoordelen voor een direct gekozen burgemeester. Ook zal er binnen dezelfde termijn een voorstel naar dit college gaan voor aanpassing van het kiesstelsel, waarbij een sterkere nadruk op het eigen mandaat van de individuele volksverterenwoordiger wordt gelegd. Het stelsel gaat ofwel uit van één stem (die districtsgewijs wordt uitgebracht) ofwel twee stemmen, één op de landelijke lijst en één op deen districtskandidaat naar voorkeur. Tevens wordt een onderzoek gehouden naar de mogelijk de minister-president in de toekomst direct te kiezen.

Vervroegd uittreden (VUT) en pre-pensioen wordt moeilijker omdat de fiscaal gunstige maatregelen worden verlaagd of verdwijnen. Volgens informateur Hoekstra is in de formatie gesproken over een verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd van 65 naar 67 jaar, ,,maar niet in concluderende zin''. CDA, VVD en D66 verzekeren dat een verhoging van de pensioenleeftijd ,,niet aan de orde is''.

Er zal fors ingegrepen worden in de sociale zekerheid. De mogelijkheid om de overheidslonen en uitkeringen te ontkoppelen van de marktlonen wordt nadrukkelijk opengehouden. Overheidslonen en uitkeringen zullen met maximaal het inflatieniveau stijgen, de marktsector wordt opgeroepen een vergelijkbare loonstijging aan te houden. Regelingen in de sociale zekerheid als arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en bijstand zullen worden aangescherpt.

Om de stijging van de kosten voor de zorg te beperken, zal de eigen verantwoordelijkheid van burgers aanmerkelijk worden vergroot. Daarbij wordt onder meer gedacht aan verkleining van het verzekeringspakket, de verhoging van de eigen bijdrage en een `poortwachtersfunctie' voor huisartsen.

Haaks op de wil van de Tweede Kamer staat de afspraak dat boren naar gas onder de Waddenzee mogelijk is zodra hier economische, budgettaire en energiepolitieke noodzaak toe bestaat. Als er geboord moet worden, dan zal dat `schuin' gebeuren en vanuit de bestaande locaties Moddergat en Lauwersoog.

De kerncentrale bij Borssele blijft open zolang de economische en veilige levensduur nog niet is overschreden (waarschijnlijk tot 2013). De komende tien jaar zal er niet naar gas geboord worden in de Biesbosch.

Het spaarloon blijft bestaan, daarnaast zal er een zogenoemde levensloopregeling komen, voor mensen die willen sparen voor verlof (scholing, zorg, pensioen, vrije tijd).

Burgers en bedrijven moeten minder last krijgen van de regels en wetten van de overheid. Het kabinet wil de bureaucratie beperken.

Er komt een regeling voor asielzoekers die buiten hun schuld al langer dan vijf jaar in de procedure zitten, mits aanzuigende werking en nieuwe procedures in verband met de definitie van de groep worden vermeden.

Nederland zal in de Europese Unie streven naar milieu- en diervriendelijk beleid, maar zal geen stringenter beleid voeren dan de Europese normen voorschrijven.

Over het correctief referendum stelt het kabinet zich afwachtend op tegenover de Kamer. De tijdelijke referendumwet verloopt op 1 januari 2005. In gemeenten blijven referenda mogelijk.

Ambtenaren van de burgelijke stand met gewetensbezwaren hoeven geen huwelijken te voltrekken tussen twee personen van hetzelfde geslacht, mits in elke gemeente de voltrekking van een dergelijk huwelijk mogelijk blijft.

Er komen substantiële investeringen in onderwijs, onderzoek en kennis.

Het belastingstelsel zal verder worden `vergroend' (milieubelasting).

Er komt meer geld voor palliatieve zorg (pijnbestrijding).

Bij abortus moet meer aandacht komen voor alternatieven voor zwangerschapsafbreking, zoals adoptie.

Gemeenten krijgen een grotere vrijheid in hun beleid de vestiging van bordelen te beperken of te verhinderen.

Er komt meer geld voor de opsporing en vervolging van criminelen die betrokken zijn bij mensenhandel en jeugdprostitutie.

Het verbod op het kweken van embryo's en het zogenoemde therapeutisch kloneren zal deze kabinetsperiode niet worden opgeheven.