`Zero' business in zakenstad Toronto

De SARS-epidemie in Toronto is bijna onder controle. De wereldgezondheidsorganisatie heeft reizen naar de stad weer `vrijgegeven'. Canada maakt de balans op van de schade.

Bezien vanaf de CN Tower, een uitzichttoren die met 553 meter het hoogste vrijstaande bouwwerk ter wereld is, ligt het Canadese Toronto er vreedzaam bij: schoon en glimmend aan het serene Ontariomeer, een welvarende miljoenenstad in het hart van het Noord-Amerikaanse continent. Niets wijst op de aanwezigheid van mysterieuze, dodelijke ziektekiemen.

Of het zou moeten zijn dat het observatiedek van de toren, de grootste toeristische trekpleister van Toronto, op woensdagmiddag vrijwel uitgestorven is. De tafels van het restaurant zijn tussen de middag bijna allemaal leeg, de souvenirshop is verlaten. Reisgezelschappen van Amerikaanse toeristen blijven sinds enkele weken weg, uit vrees voor SARS.

,,De invloed op ons toerisme is aanzienlijk,'' zegt Bud Purves, president van de CN Tower. Sinds het begin van de Canadese SARS-epidemie, de ernstigste buiten Zuidoost-Azië met 23 dodelijke slachtoffers, heeft de toren zijn kaartverkoop met een derde zien slinken ten opzichte van vorig jaar, zegt hij. Het is de vraag of de toren dit jaar de twee miljoen bezoekers trekt die normaal gesproken komen. Dat betreurt Purves, temeer omdat volgens hem ,,mensen de indruk hebben dat het veel erger was dan in werkelijkheid.''

Nu de SARS-epidemie in Toronto nagenoeg onder controle is, begint Canada de economische schade van de uitbraak te inventariseren. Toronto, het financiële hart van het land en verantwoordelijk voor een vijfde van het nationaal product, is door tienduizenden toeristen, congresgangers, zakenlieden en andere bezoekers gemeden als de plaag. De wegblijvers slapen niet in hotels, eten niet in restaurants en laten zich niet vervoeren per taxi. ,,Business is zero,'' meldt een geërgerde taxichauffeur bij Union Station, Toronto's centraal station.

Toronto loopt honderden miljoenen dollar, wellicht twee miljard (1,25 miljard euro) aan inkomsten mis, zo wordt geschat. David Dodge, de president van de Canadese Centrale Bank, erkende deze week dat de economische groei van Canada – de afgelopen jaren de krachtigste binnen de G7, de groep van rijke industrielanden – in het tweede kwartaal aanmerkelijk lager zal uitvallen dan de eerder geraamde 2,5 procent. ,,We verwachten een schokeffect op de werkgelegenheid in april en mei, wellicht tot in juni,'' aldus Dodge.

De economische schade wordt niet alleen toegeschreven aan de SARS-uitbraak zelf, maar met name ook aan het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) om Toronto te mijden wegens gevaar op besmetting met het virus. Dat advies, dat deze week werd ingetrokken na scherpe kritiek van de Canadese autoriteiten, was bepaald geen opsteker voor een stad die jaarlijks 14 miljoen bezoekers trekt. Toronto, `ontmoetingsplaats' in de taal van de Huron-indianen, kan het zich niet veroorloven gemeden te worden.

,,We zijn ten onrechte melaats verklaard,'' zegt John Houghton, vice-president van het Toronto Congrescentrum, dat op een paar kleine bijeenkomsten na leegstaat. ,,Het reisadvies was het meest ruïnerend. Hoe lang zal het duren voordat we onze reputatie als een van de veiligste steden ter wereld terughebben?'' Diverse internationale conventies zijn afgezegd, waaronder grote congressen over kankeronderzoek, bloedvatenoperaties en onroerend goed, die samen 20.000 deelnemers zouden hebben. ,,En dat terwijl niemand hier ooit SARS heeft gekregen bij een vergadering, in een hotellobby of in de metro,'' aldus Houghton. ,,Het is alsof we zijn aangevallen en beroofd.''

De afzeggingen werken door op de horeca, waar werknemers tijdelijk naar huis zijn gestuurd. Het Royal York Hotel, het meest befaamde hotel in Toronto, heeft ,,het personeelsniveau bijgesteld,'' zegt woordvoerder Melanie Coates. Cijfers wil ze niet geven, maar de leegstand is ernstig genoeg om het opulente hotel ertoe te bewegen mee te doen aan een speciale aanbieding om toeristen naar Toronto te trekken: een hotelovernachting, een theatervoorstelling, een diner en een honkbalwedstrijd voor 125 Canadese dollar (78 euro) per persoon. ,,We moeten mensen teruglokken naar de stad,'' zegt Coates.

Toch zien sommige economen een lichtpunt. Volgens de Toronto-Dominion Bank kan de terugloop in de economische groei in het derde en vierde kwartaal gedeeltelijk worden goedgemaakt, als afgezegde reizen en conventies opnieuw worden geboekt. Bovendien herstelt de Canadese dollar zich voorspoedig van SARS; de munt sloot gisteren, een dag na de intrekking van het reisadvies door de WHO, op 69,76 Amerikaanse cent – het hoogste niveau in vijf jaar.