Vrede in het Midden-Oosten is haalbaar

Het Amerikaanse stappenplan voor vrede tussen Israël en de Palestijnen kan alleen vruchten afwerpen indien beide partijen een einde maken aan de cyclus van dood en geweld en de landen in het gebied een deel van de oplossing zijn en níet van het probleem, meent Clifford M. Sobel.

Nu Palestina een nieuwe premier én een nieuw kabinet heeft, kan vooruitgang worden geboekt met de uitgestippelde `routekaart' en opent zich de mogelijkheid tot een rooskleuriger toekomst voor de bevolking van het Midden-Oosten.

President Bush was de eerste Amerikaanse president die opriep tot een Palestijnse staat toen hij in juni 2002 zijn visie van twee naast elkaar bestaande staten schetste en onze bondgenoten opriep om samen met ons een plan voor de verdere ontwikkeling uit te werken. Het resultaat is het gisteren gepresenteerde stappenplan, dat van Palestijnen én Israëliërs een aantal wezenlijke, fundamentele veranderingen verlangt.

Bijvoorbeeld:

Een hervormde Palestijnse staat moet vreedzaam zijn en voorgoed afzien van het gebruik van terreur.

De nieuwe regering van Israël dient – naarmate de veiligheid toeneemt – mee te werken aan de vorming van een levensvatbare Palestijnse staat en zich in te zetten voor een definitieve regeling.

Israël moet de vorming van nederzettingen beëindigen.

De Arabische staten dienen hun verantwoordelijkheid te nemen in de strijd tegen het terrorisme, de totstandkoming te steunen van een vreedzaam en democratisch Palestina en duidelijk te verklaren dat ze in vrede met Israël zullen leven.

Het plan vergt van weerszijden concessies om een eind te maken aan de cyclus van dood en geweld. Het is in ons aller belang, ook dat van de EU, om het plan te steunen. We moeten alle mogelijke verdeeldheid vermijden die zou kunnen worden uitgebuit door mensen die niet willen dat het plan slaagt. Ook moeten we streven naar de verbreiding van democratische waarden in de rest van het gebied, omdat stabiele en vrije naties geen ideologieën van moord en tirannie voortbrengen.

Elders in het gebied zijn al hoopvolle tekenen van een groeiend verlangen naar vrijheid. Zo heeft de bevolking van Marokko in september 2002 de meest vrije, eerlijke en transparante verkiezingen uit de geschiedenis van het land beleefd, die hebben geleid tot een breed samengesteld nieuw parlement. In oktober 2002 zijn in Bahrein voor het eerst in dertig jaar parlementsverkiezingen gehouden. Het was ook de eerste keer dat er vrouwelijke kandidaten waren. Ook andere landen in het Midden-Oosten schrijven nieuwe grondwetten en streven naar vrije verkiezingen.

De tekenen zijn hoopvol, maar we beseffen dat er nog veel hindernissen over zijn. Toch mogen we niet toestaan, zoals president Bush afgelopen juni zei, dat ,,de haat van enkelen de hoop van velen in gijzeling houdt''. We vragen de landen in het gebied, met inbegrip van Syrië, deze gelegenheid te baat te nemen om een deel van de oplossing en niet een deel van het probleem te zijn. Het stappenplan biedt de beste kans in jaren om dichter te naderen tot het doel van twee staten, Israël en Palestina, die in vrede en veiligheid naast elkaar bestaan. De Amerikaanse regering zet zich in om het stappenplan uit te voeren en dat doel te bereiken.

Maar we kunnen dit niet alleen. De Verenigde Staten maken deel uit van het `kwartet', dat verder bestaat uit de Verenigde Naties, de Russische Federatie en de Europese Unie, die dezelfde hoop voor het Palestijnse volk delen. Samen met andere regeringen in het gebied proberen wij de Palestijnen te helpen om een nieuw grondwettelijk kader en een vreedzaam, democratisch Palestina tot stand te brengen. Alle belanghebbende partijen zullen hun volle steun moeten geven om deze doelstellingen te verwezenlijken.

De oude strijdpatronen in het Midden-Oosten kunnen alleen doorbroken worden als alle betrokkenen hun verbittering, wrok en gewelddadigheid laten varen en ernst maken met de economische ontwikkeling, politieke hervorming en verzoening. Dit is hét moment en de VS staan klaar om de helpende hand te bieden aan hen die leven boven dood, vrede boven terreur en hoop boven vrees verkiezen. De bevolking van het Midden-Oosten verdient onze hulp op de moeilijke weg naar vrede.

Clifford M. Sobel is ambassadeur van de Verenigde Staten in Nederland.