Nihoul toch voor rechter in affaire-Dutroux

Het proces tegen Marc Dutroux wordt toch een proces tegen `de bende van vier'. Gisteren besloot de Kamer van Inbeschuldigingstelling (KI) in Luik dat Dutroux, zijn echtgenote en een handlanger die volgend jaar gedrieën voor de rechter moeten verschijnen wegens ontvoering en misbruik van en moord op jonge meisjes in de jaren negentig, in de beklaagdenbank gezelschap krijgen van handelaar Michel Nihoul.

Het nieuws sloeg in België in als een bom. Er kwamen extra televisiejournaals en in een Brussels café riepen tooggasten ,,Eindelijk gerechtigheid!'' en ,,Fijnzo, vuilak!''. Een groot deel van de natie lijkt Nihoul, een Brusselse zakenman van twijfelachtig allooi, al veroordeeld te hebben.

Nihoul werd vlak na de arrestatie van Dutroux in augustus 1996 ingerekend. Later kwam hij vrij wegens gebrek aan bewijs. Deze draaideur-beweging herhaalde zich in de zeseneenhalf jaar die intussen zijn verstreken, enige malen. Op straat wordt er naar Nihoul gespuugd en gegild. Afgelopen januari besliste de rechtbank in het Waalse Neufchâteau dat de aantijgingen tegen hem niet hard genoeg waren om hem met Dutroux terecht te laten staan. Ofwel, Dutroux had alleen gehandeld.

Dat was een kaakslag voor degenen die ervan overtuigd zijn dat Dutroux maar een schakel was in een wijdvertakt netwerk een groep mensen, onder wie hooggeplaatste politici en magistraten, aan wie Dutroux kinderen leverde voor abject vertier. Voor de believers (zij die in een complot geloven) is Nihoul, die in auto's, wapens en drugs handelde, dé pijler die hun theorie schraagde: hij had bekende Belgen in zijn adresboek staan.

Nihoul zegt dat hij Dutroux alleen kent van auto's die opgeknapt moesten worden. Van de meisjes zou hij geen weet hebben. Dutroux steunt hem in die lezing. Dat hij drugs leverde aan Dutroux' verslaafde compagnon Michel Lelièvre, geeft Nihoul wel toe. Volgens advocaten van de slachtoffers was dat een verkapte betaling voor meisjes. Nihoul zegt dat hij die drugs van de rijkswacht kreeg, om dealers te ontmaskeren. Dat hij die bewering nooit heeft kunnen bewijzen, draagt ertoe bij dat hij alom als een louche, onbetrouwbare figuur wordt gezien.

Enkele slachtoffers gingen in beroep tegen de uitspraak van januari. Zij wilden voorkomen dat Nihoul vrijuit zou gaan. Laetitia, in 1996 levend uit Dutroux' huis bevrijd, zegt dat zij Dutroux tijdens haar gevangenschap hoorde telefoneren met Nihoul over háár. En een echtpaar zou Nihoul met Laetitia hebben gezien. Zo kwam de zaak bij de KI in Luik terecht.

Niemand verwachtte dat de KI een andere conclusie zou trekken dan de rechtbank in Neufchâteau. Ook veel `believers' niet: zij geloofden dat hoge heren Nihoul de hand boven het hoofd hielden om hun eigen huid te redden. Dit toont aan hoe diep het wantrouwen in de Belgische justitie is – ook binnen justitie zelf.

De belangrijkste reden dat het proces tegen Dutroux nog steeds niet heeft plaatsgevonden, is dat ook de rechterlijke macht in twee kampen is verdeeld: zij die in een complot geloven en zij die menen dat Dutroux alleen handelde. Zij steken elkaar al jaren spaken in het wiel. De zaak lag vaak stil, of moest op een ander spoor met nieuwe mensen verder.

Het dossier-Dutroux telt nu 600.000 pagina's. Er is bijna geen mens die het in zijn geheel kent. Zo kon het, zegt een ingewijde, dat de KI andere conclusies trok dan de rechtbank in Neufchâteau: in Luik lag het accent op passages die in Neufchâteau maar zijdelings aan de orde kwamen.

Binnenkort wordt de datum van het Dutroux-proces vastgesteld. Dat Michel Nihoul de spil van dat proces wordt, lijkt wel zeker. Het zal een jury van burgers zijn die het vonnis moet vellen. In hoeverre zij Nihoul nog onbevooroordeeld kunnen aanhoren, is volgens sommigen gezien de publieke reacties van gisteren bijna net zo'n cruciale vraag aan het worden als de schuldvraag zelf.