Kok mist Den Haag niet

Opeens springt Herman van Veen in beeld. Ogenschijnlijk uit het niets vliegt hij Wim Kok om de nek, drukt hem een zoen in de hals en verdwijnt weer. De ex-premier toont zich aangenaam verrast en lijkt achter de kleinkunstenaar aan te willen gaan: weg van de camera en de microfoon. Maar hij blijft, herpakt zich en vervolgt zijn antwoord.

Het is een treffend fragment in Wim is nog niet weg, dat Zembla vanavond uitzendt, en het sluit mooi aan op Koks eigen reflectie over zijn terughoudendheid: ,,Ik geef me nooit helemaal, behalve natuurlijk bij mijn vrouw, familie, intieme vrienden. Voor het overige waardeer ik 't als anderen enige afstand tot mij houden en praktiseer ik ook hetzelfde andersom.''

Zembla volgde Kok de afgelopen weken af en toe: een werkbezoek voor de Europese Commissie aan Tsjechië, de inrichting van een tentoonstelling met werken van Rita Kok en het afscheidsfeestje van voormalig GroenLinks-leider Paul Rosenmöller. Tussendoor meldt Kok dat het leven na `Den Haag' hem – ,,zonder de druk te voelen ieder moment te moeten presteren'' – goed bevalt. Zijn deeltijdklussen zijn ,,een perfect vervolg''.

Het is de tweede keer dat Kok na zijn vertrek publiekelijk terugblikt. Begin januari was er een uitvoerig vraaggesprek op de VPRO-radio. De tv-documentaire van vanavond is veel summierder. Opmerkelijk is het verschil als het gaat over de opkomst van Pim Fortuyn. Voor de radio beklemtoonde Kok dat de omslag in het politieke klimaat zich plotseling had voltrokken: na het tv-debat tussen de lijsttrekkers na de raadsverkiezingen van 6 maart 2002, ging ,,de knop radicaal om in de hoofden van heel veel mensen''.

Tegen Zembla vertelt Kok dat ,,de achilleshiel van Paars en ook van mijzelf'' kwam bloot te liggen na de terreuraanslagen in de VS van 11 september 2001. Het succes dat Fortuyn sindsdien boekte, zegt Kok nu, ,,kan alleen verklaard worden door ook onze zwakte daarbij te benoemen''.

Deze verbreding smaakt naar meer. Wim is inderdaad nog niet weg. De vraag waar hij was in dat bizarre halfjaar, waarin hij ook een voorzitterschap van de Europese Conventie liet lopen en een Srebrenica-rapport voor de kiezen kreeg, wacht op een preciezer antwoord, ook van hemzelf.

Zembla: Wim is nog niet weg, VARA/NPS, Nederland 3, 21.15-21.55u.