Greenspan ziet `gevaar' in plan-Bush

Nieuwe belastingverlagingen zoals voorgesteld door de regering Bush kunnen volgens Alan Geenspan, president van de Amerikaanse centrale banken (Fed), nuttig zijn om de economie te stimuleren, maar niet als zij het begrotingstekort vergroten. Grotere tekorten drijven volgens Greenspan de rente op en dat kost groei en banen. Greenspan sneed daarmee een gevoelig en exposief discussiepunt aan. Maar Alan Greenspan, die net een toezegging voor een vijfde termijn als president van de Federal Reserve Board (Fed) op zak heeft, bleef bij zijn mening.

Witte Huis woordvoerder Ari Fleischer wilde het geen kritiek op het actiepunt nummer één van de president noemen, eerder `een genuanceerd standpunt'. Maar daverende steun voor het `groei- en stimuleringsplan' van de president kon hij de jongste uitspraken van Amerika's opperbankier ook niet noemen. Al was het maar omdat er al genoeg stimulerende effecten aanwezig zijn. Bovendien, zo zei Greenspan, de Fed kan voor meer stimulans zorgen als dat nodig zou blijken.

President Bush zal ook niet blij zijn geweest met Greenspans aanhoudende zorgelijkheid over de Amerikaanse economie. Hoewel de consumenten weer meer vertrouwen tonen, blijven bedrijven dat optimisme ontberen. Zij investeren nauwelijks. In de aanloop naar oorlog in Irak dacht Greenspan dat het beter zou gaan als de oorlogsonzekerheid eenmaal was weggenomen.

Nu het militaire conflict achter de rug is, ziet hij de mist nog niet snel optrekken. Bij de Fed ziet men dieper liggende oorzaken die de economie beletten weer uitbundig te gaan groeien. De Amerikaanse economie staat nog steeds onder druk door de overinvesteringen van de jaren '90, de schandalen in het bedrijfsleven en correcties volgend op het ploffen van de beurs-zeepbel.

De uitspraken van Greenspan, gedaan tijdens een extra hoorzitting van het Huis van Afgevaardigden, waren om meer dan een reden pikant. Zijn zorgvuldig geformuleerde kritiek op de massale Witte Huis-druk op het Congres om te komen tot een pakket belastingverlagingen van 726 miljard dollar, of zo dicht mogelijk daarbij, leek veel op wat Greenspan midden februari in het Congres had gezegd.

Dat leverde hem toen nogal wat kritiek van regeringsbevriende zijde op. Sommigen vroegen zich af of hij nog interesse in herbenoeming had volgend jaar. Intussen heeft president Bush de onzekerheid daarover weggenomen en gezegd dat hij Greenspan (77) voor een vijfde termijn wil herbenoemen. En Greenspan heeft dat aanbod snel publiekelijk aanvaard. Hij is nu dus vrij te zeggen wat hij denkt, en doet dat kennelijk zonder het Bush honderd procent naar de zin te maken.

Het moment waarop Greenspan sprak gisteren was ook gevoelig omdat het Congres terugkeerde van paasreces en direct ontbrandde in een heftig soort loven en bieden tussen beide Huizen. Het Huis van Afgevaardigden wil minstens 550 miljard aan belastingverlagingen doorvoeren, de Senaat komt nog steeds niet verder dan 350 miljard. Het debat gaat nauwelijks over de vraag óf er wel behoefte is aan belastingverlaging, maar wel of een verlaging verantwoord is gezien de tekorten die richting 2000 miljard gaan over tien jaar. Men goochelt ook met alternatieven voor het presidentiële plan om de dividendbelasting geheel af te schaffen.

De regering publiceert morgen werkloosheidscijfers over april, die weinig goeds voorspellen. Over minder dan een week komt Greenspans eigen Open Market Committee weer bijeen om te bekijken of de rente (nu 1,25 procent) nog omlaag moet.