`CDA zou de oorlog steunen'

CDA-leden bespraken gisteren de oorlog in Irak. Even zochten ze de confrontatie met hun ministers, maar er was veel steun voor het CDA-beleid.

,,Denken we dat we met het vertoon van geweld in Irak de wereldvrede dichterbij hebben gebracht?'' Erik Delhee uit Amersfoort stelde gisteren op een CDA-ledenavond de vraag waar de zaal diep verdeeld over bleef. De uit alle hoeken van het land gekomen leden gingen in de Utrechtse Jaarbeurs het debat aan met hun Haagse afgevaardigden demissionair minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken), Staatssecretaris Van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking), Tweede Kamerlid Eurlings en met elkaar.

,,Het CDA heeft zich schromelijk vergist in het onderscheid tussen harde en onredelijke druk,'' meent Ronald van Schouwen die deze oorlog niet kan rijmen met het christelijke van zijn partij. Ook predikant Jan de Visser uit Maassluis vindt deze oorlog uit theologisch en filosofisch perspectief niet te kunnen verdedigen. ,,Een rechtvaardige oorlog is mogelijk, maar daar was de oorlog in Irak geen voorbeeld van.'' Aan het applaus dat hij krijgt lijkt de toon van de avond gezet: de CDA-leden zoeken de confrontatie met hun Haagse vertegenwoordigers. Maar al snel blijkt dat een groot deel van de aanhang is komen opdagen om De Hoop Scheffer een hart onder de riem te steken.

Ook de Koerdische Irakees Assar verklaart de aanval als een bevrijdingsoorlog te zien. Hij snapt de reactie van veel Nederlanders niet. ,,In de Tweede Wereldoorlog waren de Amerikanen bevrijders. Als ze ons nu bevrijden zijn het bezetters.'' De lijn naar de Tweede Wereldoorlog wordt door veel CDA-ers herkend. Geschiedenisstudent Bert van der Ven meent dat de apeacement-politiek die Hitler tussen 1933 en 1939 de kans gaf aan de macht te blijven, te vergelijken valt met wat er in Irak had kunnen gebeuren als de coalitie niet had ingegrepen. Johan Bakker, zichzelf omschrijvend als ,,een kindje dat in de Tweede Wereldoorlog zelf op voedseltocht moest'', denkt ook dat deze lijn door te trekken valt, en de Irakezen op deze manier veel bespaard is gebleven.

Over deze toekomst worden de politici minder scherp aan de tand gevoeld. De CDA-leden zijn het eens over de noodzaak tot een snelle wederopbouw te komen. Over een andere toekomst, die van andere dictatoriale regimes, laait het debat wel weer op. Eurlings zegt dat ,,de wereld fundamenteel onveiliger is geworden door een aantal mensen die zonder enige gêne de wereldorde bedreigen''. Ron Gutter maakte uit het betoog van Eurlings op dat het CDA zo'n soort oorlog ,,weer zou willen steunen''.