Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Jackie-O aanstekelijk bizar

Een pauze is bij popconcerten al tamelijk ongewoon, maar om daar rond middernacht nog eens mee aan te komen is wat al te grijs. Maar je kijkt er niet van op tussen andere vreemde verschijnselen als muzikanten die de helft van de tijd op de knieën zitten, een dame die gitaar afwisselt met blokfluit of klarinet en, uiteraard, de groepsnaam: Jackie-O Motherfucker. Bovendien draaide voorman Tom Greenwood in de pauze een zooi aanstekelijke oude hiphop- en elektroplaatjes, een prettig contrast met wat zijn groep te berde bracht.

In kleine kring zorgde deze Amerikaanse groep al voor enige beroering met opmerkelijke platen, waarop freakerige avant-garde hand in hand gaat met eigenaardige opvattingen van folk en psychedelica. Dat Greenwood er op zijn draaitafels graag een fragment van Alan Lomax' zoektochten naar de Amerikaanse volksziel doorheen jast en dat de laatste cd Change is opgedragen aan de vooroorlogse bluesgitariste en zangeres Memphis Minnie duiden op aspecten die gisteravond enigszins onderbelicht bleven.

Het deel voor die bizar getimede pauze lag wat zwaar op de maag, maar kende toch een fascinerende kracht. Viool, primitieve elektronica en een blokfluit kwamen er aan te pas om geheimzinnig klinkende `drones' neer te leggen, langgerekte, schijnbaar monotone passages die toch een eigenaardige spanning in zich borgen. Vrijgevochten muziek was het, waarin melodie ver te zoeken was en intuïtie het leidende principe leek.

Na middernacht traden de banden van het gezelschap met de rock wat meer voor het voetlicht, vooral in de gestalte van primitief klinkende, maar effectieve drumpatronen. Al te voor de hand liggende climaxen werden doeltreffend gemeden, wat meteen het voornaamste verschil uitmaakt met het oppervlakkig verwante Godspeed You! Black Emperor.

Het veelvuldig misbruikte begrip `underground' krijgt bij Jackie-O Motherfucker een vertaling die niet zo gek ver ligt van het soort extreem psychedelische bands die in de jaren zestig op het freejazz-label ESP opdoken. Het resultaat viel gisteravond nogal hermetisch uit, maar in de hedendaagse rock is zulk gevoel voor avontuur veel te zeldzaam. Daarom is Jackie-O Motherfucker een band om aan het hart te drukken.

Concert: Jackie-O Motherfucker. Gehoord: 17/4, Vera Groningen. Herhaling 18/4, Paradiso A'dam.