Haan op hol in house-Matthäus

Het past wel bij de sfeer van heiligheid die rond de Matthäus Passion hangt om het idee van een dance-remix van het origineel van Johann Sebastian Bach cool en hip te vinden. Visioenen van beatmissen doemen op, om het jonge volkje in godsnaam bij de oude rituelen te betrekken. Maar wat een onzin, zo'n complex en veelomvattend muziekstuk in willekeurige brokken knippen en er een wezenloze beat en een parade van voorspelbare videobeelden bij plakken.

Elke samenhang ontbrak in de manier waarop het sacrale meesterwerk gisteren in de Amsterdamse Melkweg werd klaargestoomd voor de hedonistische leeghoofdigheid van de dancecultuur. Door de verkorte en kapotgesampelde versie werd het niet alleen een Nachtwacht op een koektrommel, maar een gedeukte trommel waarop het complete plaatje nauwelijks meer te ontwaren viel. Het lijdensverhaal van Christus werd gemakzuchtig geactualiseerd met teksten op videoschermen: een jongetje dat bij een vredesdemonstratie een bord met `Ik was mijn handen in onschuld' ophield en plaatjes van de kruisiging van Jezus doorsneden met verontrustende oorlogstaferelen. Kan het goedkoper?

Er werd heel wat techniek uit de kast getrokken door de deejays die midden in de zaal een cockpit vol computers en apparatuur bemanden. Soms dienden stukjes uit de echte Matthäus als leidraad, met het ontbreken van levende koorzang als onoverkomelijk gemis. Gefilmde jongetjes op het scherm verzorgden het openingskoor en die ene klassieke zangeres op het helverlichte balkon kreeg een terechte ovatie. Maar wat een kaalslag dat de muzikale rijkdom van de Matthäus Passion werd teruggebracht tot computergefröbel met house- en reggaebeats, terwijl beelden van Jimi Hendrix op Woodstock een messianistisch tintje aan het geheel moesten geven. De haan bij de verloocheningsscène van Petrus kraaide wel twaalf keer, want zo'n lekker confronterend beeld laat je als veejay natuurlijk niet ongebruikt.

Als een melodie uit het origineel kon worden herkend, ging een zucht van verlichting door de zaal. Gedanst werd er nauwelijks. De merkwaardigste verschijning bij de vroege avondvoorstelling (een nachtmis volgde) was ongetwijfeld de heer die opzichtig met de partituur in zijn handen stond, waarschijnlijk uit gewenning bij echte Matthäus-uitvoeringen, terwijl alleen sporadisch een authentiek of zelfs maar herkenbaar stukje Bach te horen was. ,,Bach was zelf een remixer'', verklaarde muzikaal leider Joost van Bellen eerder in deze krant, en ,,het is goed dat jongeren via deejays, belangrijke mensen voor de jongerencultuur, kennis maken met deze muziek.'' Wat een zelfoverschatting.

Concert: Matthäus Passion – The Remix door Joost van Bellen (muziek), Gerald van der Kaap (beeld), Winfried Maczewski (artistiek adviseur) en deejays Aardvarck, Laidback Luke, Lemon 8, Ronald Molendijk en Steve Rachmad.