Zin in zadelpijn

Schrijver en filmmaker Peter Delpeut trok met zijn vriendin Céline drie maanden lang op de fiets door de Verenigde Staten. Met tent, luchtbedden en waterzakken achterop trapten de twee zich een weg van de oost- naar de westkust. De grote bocht. Kleine filosofie van het fietsen is het verslag van hun tocht, die begint in Disney World, Florida en eindigt tussen de gokkasten in Las Vegas. Delpeut en zijn vriendin fietsen waar normaal alleen auto's gaan, en dat is met opzet: doel van de reis is niet om te versnellen, maar juist om te vertragen, en om het indrukwekkende landschap behalve te zien ook te beleven. Bos, berg en woestijn doen iets met een mens, als hij zich er zo onbeschut aan overgeeft. Dat weet Delpeut, door een minutieuze weergave van het natuurschoon enerzijds en zijn eigen mentale en fysieke toestand anderzijds, heel aannemelijk te maken. Je krijgt er zin in ruimte van. En in zadelpijn.

De grote bocht wordt aangevuld met anekdotes over `wereldfietsers' uit de negentiende eeuw, passages uit fietsverhalen van auteurs als Alfred Jarry en Bob den Uyl, en flarden jeugdherinnering: Delpeuts opa en vader dreven een rijwielhandel, hij zelf kan nog geen band plakken. Delpeut is niet zozeer een fietser alswel een fietsende denker die, terwijl hij reageert op droogte, onweer of honger, al bezig is zijn eigen reacties te analyseren.

Het levert een wijs, maar ook te beheerst verhaal op. Zo grondig als de reis thuis werd voorbereid, zo grondig wordt hij ook beleefd, en geannoteerd. Heel soms schiet Delpeuts fietser even uit zijn slof, maar echte inzinkingen of woordenwisselingen met Céline zijn er niet. Hun emotionele toestand lijkt de hele tocht lang dezelfde te blijven. Passanten worden geobserveerd en `neergezet' in een kort tweegesprekje, waarbij het er nogal ongenuanceerd aan toegaat. De indiaan in het reservaat glimlacht en schudt handen, en in New Mexico krijgt een magere vrouw op witte sportschoenen na amper twee bladzijden de volgende gedachten over haar man opgelegd: `Hoe is het toch mogelijk dat dit stuk vlees, dat iedere nacht boven op haar kruipt, niet kan begrijpen dat ze alles wil weten van deze twee avonturiers!' Het onverwachte voorval is duidelijk niet Delpeuts sterkste punt. Daarom vervlakt dit fraaie reisverslag soms, en verdwijnt het in zijn eigen (nauw-)keurigheid.

Peter Delpeut: De grote bocht. Kleine filosofie van het fietsen. Augustus, 143 blz. €13,50