Uitzichtloos bestaan van jonge personages bij Het Syndicaat

Na de vrijpartij in de smerige wc maakt de barman een overwinningsdansje. Zijn langbenige meisje met witte pumps en draadjeskleding wankelt naar voren en stamelt dat ze sneller wil dansen dan haar hart kan bijhouden, erg blij kijkt ze niet.

Geen van de feestelijk uitgedoste bewoners van de nachtclub kijkt erg blij, alsof ze allemaal op het punt staan te ontwaken uit een boze droom, maar aangezien niemand durft, drinken en dansen ze nog even door.

Speedrun heet deze jongerenvoorstelling van theatergroep Het Syndicaat, in 1998 geschreven door de destijds 21-jarige Schotse auteur Isabel Wright en vertaald door Oscar van Woensel.

Misschien spreken Wright en Van Woensel dezelfde taal, misschien kon Van Woensel het niet laten een flink stempel te drukken op het verbrokkelde taalgebruik, in ieder geval klinken de zeven acteurs dikwijls alsof ze in een Van Woensel-stuk spelen (,,Hoe-st? Kut.''), maar dan in een wat jongere en hippere setting.

Begeleid door een strakke beat worden stukjes zin het publiek in geslingerd, over drank, over uiterlijk, over existentiële crisis en over jongens. Eén meisje fungeert als jeugdige Cassandra; ze zegt dichter te zijn en onderstreept voortdurend hoe leeg het leven is dat ze allemaal leiden.

,,We hebben een berg woorden om de lucht te decoreren,'' zegt ze. De anderen demonstreren dat lege leven, heupwiegend en strak het publiek inkijkend.

Regisseur Daniëlle Wagenaar heeft de voorstelling mooi gestileerd. De drie barkeepers doen op gezette tijden een synchroon dansje en ook als één van de feestgangers een monoloog voert is er altijd wel iemand die in de maat blijft door swingen. Daardoor ontstaat het gevoel van een radarwerk, dat gestaag doordraait, een plek waar mensen gevangen zijn in het dwingende ritme van de bas, in korte gesprekken en uitzichtloosheid.

Halverwege blijkt er voor ieder personage een dun lijntje diepgang te zijn uitgezet. Het barmeisje heeft bijvoorbeeld last van het Pepsi-gevoel: alles al gezien en wat nu? Bovendien is ze onzeker of ze wel de beste barkeeper in het café is.

Ook is er een meisje dat JoJo heet en niet los kan komen van Kas, een oude liefde. Het blijft in het midden of ze een relatie met die jongen had of dat ze na een one night stand voor eeuwig op hem is blijven wachten.

Hoewel de personages dus met gekwelde blikken duidelijk pogingen doen medeleven op te wekken en hoewel ter onderstreping van het leed uiteindelijk zelfs de beat stopt, is het lastig meevoelen met deze mensen.

Ze lijden, dat is duidelijk, maar hun lijden is – zoals hun Cassandra zelf al zei – zo verschrikkelijk leeg.

Voorstelling Speedrun door Het Syndicaat. Tekst: Isabel Wright. Regie: Daniëlle Wagenaar. Gezien: 27/2, Rozentheater, Amsterdam. Aldaar t/m 1/3. Tournee t/m 29/4. Inl. 020-6168744 of www.hetsyndicaat.nl