TZA-zwemploeg keert terug naar basis

Nu de kinderziektes zijn overwonnen, heeft Nederlands tweede prof- zwemploeg TZA het aloude credo in ere hersteld: ,,Geen concessies meer!''

Natuurlijk had Cees Vervoorn maar wat graag de naam van zijn voormalige pupil op het affiche gehad. Maar de oud-topzwemmer is realist genoeg om te beseffen dat Inge de Bruijn nu meer gebaat is bij een rigide trainingsaanpak in de Verenigde Staten dan bij een Grand-Prixwedstrijd in eigen land. Ook al is de organisatie daarvan in handen van de niet-clubgebonden stichting, Topzwemmen Amsterdam (TZA), die haar in december liefdevol in de armen sloot na haar gedwongen vertrek bij de Philips-profploeg uit Eindhoven.

Maar de tijd van diensten en wederdiensten, zo lang kenmerkend voor het verstikkende amateurisme in de Nederlandse zwembaden, is voorbij. Tot opluchting van TZA-voorzitter Vervoorn. ,,Ik heb liever dat Inge volgend jaar in Athene met drie keer goud om haar nek staat dan dat ze volgende maand hier in Amsterdam haar opwachting maakt. Onze insteek is altijd geweest: topsport betekent keuzes maken. Dat doet Inge, mede op last van haar coach (de Amerikaan Paul Bergen, red.) die weet dat het al moeilijk genoeg is om haar weer op het paard te tillen.''

Bovendien, zo meent Vervoorn: topzwemmers in overvloed bij de Amsterdam Swim Cup (29 en 30 maart). Was de eerste editie nog een nationale wedstrijd, twaalf maanden later is gekozen voor het strikken van een aantal buitenlandse publiekstrekkers, onder wie de Engelse wereldrecordhouder op de 50 meter vrije slag (kortebaan), Mark Foster, diens landgenote Zoë Baker (wereldrecordhoudster 50 meter school kortebaan) en meervoudig Europees sprintkampioene Thérèse Alshammer uit Zweden. ,,Toppers die onze eigen zwemmers ertoe dwingen nog harder te zwemmen dan ze al van plan waren'', volgens Vervoorns TZA-collega Michiel Bloem, die het tweedaagse toernooi gisteren bestempelde als ,,hét kwalificatiemoment voor de WK (half juli, red.) in Barcelona''.

Volgend jaar, wanneer het evenement met het oog op de Olympische Spelen in Athene naar mei wordt verplaatst, hebben Bloem en Vervoorn goede hoop dat de voltallige Australische zwemploeg, mét het fenomeen Ian Thorpe, in het Sloterparkbad aan de start verschijnt. Diens rivaal, tweevoudig olympisch kampioen Pieter van den Hoogenband, doet dit jaar opnieuw mee en heeft de organisatoren een zeer snelle 100 meter vrij in het vooruitzicht gesteld.

Het evenement past in het streven naar (verdere) professionalisering dat Nederlands tweede profploeg sinds de oprichting, najaar 2001, voor ogen staat. Nederland profileert zich sinds de succesvolle Olympische Spelen in Sydney (vijf keer goud) graag als een zwemnatie, maar is dat slechts in naam en op basis van de verdiensten van met name Van den Hoogenband en De Bruijn. Aan een volwaardig topsportbad ontbreekt het nog altijd, door bestuurlijk getalm in Eindhoven vooral, en hetzelfde geldt voor aansprekende wedstrijden. Nationale kampioenschappen blinken nog altijd uit door kneuterigheid.

Vervoorn en de zijnen willen breken met die naargeestige traditie en deden onlangs een symbolische aankoop: acht nieuwe startblokken, inmiddels alle voorzien van een sponsornaam. Vervoorn: ,,Houten kratjes kunnen niet meer, zeker niet als je pretendeert de zwemmers een optimale start op weg naar `Athene' te bieden.''

Het hernieuwde elan is illustratief voor wat als `de herstart' van het acht zwemmers sterke collectief uit Amsterdam kan worden beschouwd. Nu alle en volgens Vervoorn onvermijdelijke kinderziektes zijn overwonnen, worden aloude credo's weer met kracht uitgesproken door de voorman, die zichzelf bij de start van het project op 1 september 2001 uitriep tot chef d'ambition. Die rol speelde hij gisteren bij de presentatie van de `Amsterdam Swim Cup 2003' weer met verve. ,,Niet zeggen dat je aan topsport doet, maar afspraken nakomen'', benadrukte Vervoorn, want: ,,Kiezen voor topsport is kiezen voor de consequenties van topsport.'' Kortom? ,,Geen concessies meer!''

Harde woorden sprak Vervoorn afgelopen zomer, nadat hij en zijn mede-oprichters, Hans Elzerman en Michiel Bloem, het eerste seizoen in mineur hadden afgesloten. ,,Als zwemmers geen keuzes durven of willen maken, dan zullen wij die voor ze maken'', zei hij eerder in deze krant. Vervoorns aanklacht over de mentale tekortkomingen miste zijn uitwerking niet. Zwemmers, coaches en beleidsmakers beweren leergeld te hebben betaald na een, aldus Vervoorn, ,,collectieve herbezinning waarin eenieder zich kwetsbaar heeft durven op te stellen''.

Zo denkt Bloem ,,intussen iets zwart-witter'' dan voorheen. ,,Als een van onze zwemmers nu 's ochtends aankomt met het verhaal dat zijn moeder die dag jarig is en dat hij daarom die middag niet komt trainen, spreek ik hem daar op aan, en ik ben niet de enige.'' Ook assistent-trainer Benno Kuipers (28) heeft een mentaliteitsverandering geconstateerd bij de ploeg, die over twee maanden wordt uitgebreid met het 23-jarige talent Marleen Veldhuis. ,,Men heeft nu door dat topzwemmen ook verplichtingen met zich meebrengt.''

Zichtbaar was die omslag volgens de oud-schoolslagzwemmer vooral in Australië, waar de selectie van hoofdcoach Fedor Hes vorige maand een drieweekse oefenstage belegde. ,,Prachtig weer daar, maar denk maar niet dat ook maar één iemand het in zijn hoofd haalde om tussen de trainingen door even naar het strand te gaan. Het was zoals het hoort: trainen, rusten, trainen.''

    • Mark Hoogstad