Blix: Iraakse medewerking nog steeds zeer beperkt

De chef-wapeninspecteur van de Verenigde Naties, Hans Blix, zegt dat Irak nog steeds in gebreke blijft bij naleving van VN-resolutie 1441 inzake zijn ontwapening. In een nieuw tussentijds verslag noemt Blix de Iraakse medewerking aan ontwapening tot dusver ,,zeer beperkt''. Gisteravond zei hij tegen journalisten dat Irak nog steeds niet ,,de fundamentele beslissing'' heeft genomen te ontwapenen.

In zijn rapportage, die mogelijk vandaag nog aan de vijftien leden van de VN-Veiligheidsraad wordt gestuurd en waarvan de ontwerptekst gisteren uitlekte, stelt Blix dat Bagdad cruciale informatie achterhoudt over zijn chemische en biologische wapens en raketten. Volgens hem had Irak de afgelopen tijd ,,grotere inspanningen'' kunnen doen op het gebied van ontwapening dan het heeft gedaan.

Irak liet gisteravond – na het uitlekken van het ontwerprapport van Blix – weten dat het ,,in principe'' bereid is zijn Al-Samoud-2 raketten te vernietigen, zoals de VN-inspecteurs hebben geëist. Blix stelde vorige week dat Irak op 1 maart moet zijn begonnen met de vernietiging van de raketten, waarvan het bereik enkele tientallen kilometers groter is dan de grens van 150 kilometer die de VN-Veiligheidsraad na de Golfoorlog in 1991 heeft gesteld. De Iraakse toezegging is wel voorwaardelijk: eerst moeten de te nemen stappen worden besproken met Iraakse functionarissen.

De Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, zei gisteravond al dat de jongste Iraakse stap past in het patroon van pappen en nathouden dat Bagdad de afgelopen jaren steeds heeft gevolgd. ,,Ze weigeren samen te werken, werken niet samen, traineren, wachten af totdat uiteindelijk iemand hen betrapt met een klein stukje van de hele puzzel, en weigeren er iets aan te doen, en dan, als ze eindelijk merken dat de druk op hen wordt opgevoerd, zeggen ze: misschien zullen we iets doen.''

In een interview met de Amerikaanse krant USA Today zegt president Bush vandaag overtuigd te zijn dat Saddam Hussein niet van plan is zich van zijn verboden wapens te ontdoen. ,,Als hij ook maar de minste intentie had om te ontwapenen, had hij dat al gedaan. We zullen hem daarom nu ontwapenen'', aldus Bush. De president zegt dat hij lang heeft gepiekerd over de gevolgen van een oorlog en de prijs die daarvoor moet worden betaald. Hij wees erop dat de prijs nog veel hoger wordt als er niets gebeurt.

Intussen gaat de Amerikaanse troepenopbouw in de Golf door. Volgende week vertrekt een zesde vliegdekschip, de USS Nimitz, naar de regio, terwijl de luchtmacht gisteren de opdracht heeft gekregen zijn B2-Stealth-bommenwerpers gereed te maken voor ,,mogelijke gevechtshandelingen.'' Ook aan Iraakse zijde worden voorbereidingen getroffen voor een oorlog. [Vervolg IRAK: pagina 5]

IRAK

Manoeuvre Iraakse troepen gemeld

[Vervolg van pagina 1] Volgens functionarissen van het Pentagon verplaatsen eenheden van de Iraakse Republikeinse Garde zich vanuit hun basis bij Mosul in het noorden van het land in de richting van de hoofdstad Bagdad en Tikrit, de thuisbasis van Saddam. Die manoeuvre zou te maken kunnen hebben met het Turkse besluit toestemming te geven voor Amerikaanse troepen om via Turks grondgebied het noorden van Irak binnen te trekken, aldus een zegsman. Het Turkse parlement zal naar verwachting morgen stemmen over dit principebesluit van de regering.

Het nieuwe, 16 pagina's tellende rapport van Blix wordt naar verwachting eind volgende week besproken in de VN-Veiligheidsraad. Volgens waarnemers, die zich baseren op de uitgelekte ontwerptekst, biedt het argumenten voor zowel de haviken als duiven binnen de Veiligheidsraad om hun zaak te bepleiten. Zo schrijft Blix dat in het afgelopen kwartaal ,,Irak grotere inspanningen had kunnen doen om verboden zaken te vinden of om geloofwaardige bewijzen te overhandigen dat zulke (verboden wapens) er niet zijn''. Ook noemt de chef-wapeninspecteur het ,,moeilijk te begrijpen'' waarom een aantal maatregelen die Irak vanaf het midden van januari neemt ,,niet eerder zijn genomen ,,zodat ze misschien nu al vrucht hadden gedragen''.

Tegelijkertijd zegt Blix dat de stappen die sinds vorige maand zijn gezet ,,in potentie'' kunnen leiden ,,tot het aandragen voor vernietiging van voorraden of zaken die zijn verboden, of tot het overleggen van relevant bewijs waarmee slepende vraagstukken betreffende ontwapening worden opgelost''. In een kennelijke verwijzing naar het Frans/Russisch/Duitse voorstel om de wapeninspecteurs langer de tijd te geven, stelt Blix dat de inspectiewerkzaamheden ,,zeker verder uitgebreid kunnen worden en versterkt''.

Gisteren vergaderde de voltallige VN-Veiligheidsraad voor het eerst over de nieuwe Irak-ontwerpresolutie die de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Spanje hebben ingediend, en die de weg effent voor gewapende actie tegen het bewind in Bagdad. Voor het aannemen van de resolutie zijn ten minste negen van de vijftien stemmen in de Veiligheidsraad nodig, en het uitblijven van een veto door een van de permanente leden. De VS spannen zich in om de kleinere lidstaten in de verdeelde Veiligheidsraad achter zich te krijgen, maar deze lijken er vooralsnog de voorkeur aan te geven om de VS en Groot-Brittannië enerzijds en Frankrijk, Rusland en China anderzijds tot een compromis te bewegen. Mexico en Chili spanden zich daar achter gesloten deuren voor in, zo werd duidelijk in de wandelgangen, uitgaand van een Canadees plan.

WWW.NRC.NL: dossier Irak