Ahold ideale klant voor zijn huisbanken

Samen met het nieuws over boekhoudfraude, het vertrek van de topman en een winstalarm, maakte supermarktconcern Ahold ook een nieuw miljardenkrediet bekend. Maar dat geld heeft een prijs.

Geen betere klant dan een gevangen klant. Beleggers smeten hun aandelen en obligaties van Ahold de afgelopen dagen paniekerig op de markt en leden miljardenverliezen, maar voor de banken is Ahold nu een ideale partij om zaken mee te doen.

,,De banken hebben Ahold bij de ballen, dan kun je alles vragen'', zegt een ervaren bankier die bekend is met grote reddingsacties.

Vijf banken, waaronder ABN Amro, ING en Rabobank, hebben Ahold afgelopen weekeinde een kortlopende lening (364 dagen) toegezegd van 3,1 miljard euro. De terugbetaling van de lening is in elk geval voor een deel verzekerd doordat Ahold bedrijfsbezittingen in onderpand heeft gegeven aan het bankenconsortium.

Het geld van de banken moet de rest van de financiële wereld gerust stellen dat het moederbedrijf van onder meer Albert Heijn overeind blijft.

De koers van Ahold-aandelen is met tweederde gekelderd na de bekendmaking maandagochtend van boekhoudfraude, het vertrek van bestuursvoorzitter C. van der Hoeven en financieel directeur M. Meurs en een nieuwe winstwaarschuwing. Obligatiebeleggers zagen hun effecten eenvijfde in waarde dalen.

De omvang van het noodkrediet onderstreept de ernst van de situatie. Het krediet is groter dan de mammoetlening die KPN in 2001 met de banken overeenkwam (2,5 miljard euro) om te overleven.

Ingrijpen en reddingsacties door banken zijn inmiddels een vertrouwd patroon in het Nederlandse bedrijfsleven. De bijna stagnerende economie, de aanrollende faillissementsgolf en de schuldenmolensteen zorgen voor extra drukte in de ziekenboeg, waar banken hun probleemkredieten veiligstellen.

Vorig jaar moesten ABN Amro, ING en Rabo supermarktketen Laurus van de ondergang redden met extra kredieten en kapitaalinjecties. Vier weken geleden legden vier banken, waaronder ABN Amro en ING, 200 miljoen op tafel om een schuldsanering bij automatiseringsbedrijf Getronics te helpen `smeren'.

,,Dat is Nederland, hé'', zegt eerder genoemde expert. ,,Achter de schermen regelen de commissarissen een krediet en de banken herstructureren de onderneming met het oog op hun eigen belangen. Niet dat het in Amerika veel beter is, maar daar moeten de commissarissen tenminste een onafhankelijk adviseur inhuren die de belangen van alle partijen bewaakt.''

De identiteit van de deelnemers aan het krediet verraadt haastwerk: ons kent ons. Voorzover een multinational als Ahold één huisbank heeft, is dat ABN Amro. Van der Hoeven was daar tot voor kort commissaris, voormalig bankchef R. Nelissen was jarenlang commissaris van Ahold.

ING en Rabobank zijn minder prominente bankiers van het supermarktconcern. Voor ING staat wel het nodige op het spel: de bank en verzekeraar is met 4,4 procent van de gewone aandelen de een na grootste Ahold-belegger.

Verder doen twee oude Amerikaanse bankrelaties mee: JP Morgan Chase en zakenbank Goldman Sachs, een prominente financiële adviseur bij Aholds Amerikaanse overnames en aandelenplaatsingen. Saillante complicatie: Goldman Sachs adviseerde de directie van US Foodservice tijdens de overname door Ahold in 2000. Bij US Foodservice zijn nu de onregelmatigheden geconstateerd.

Voor de banken zit in het Ahold-krediet een overzichtelijk risico. Zij hebben zekerheden bedongen op een deel van hun krediet. Ahold heeft bovendien voldoende bezittingen (vastgoed, voorraden) om nog meer zekerheden te geven.

De prijs die de banken daarvoor vragen? ABN Amro wil daarover niets kwijt. Ahold reageert niet op verzoeken om informatie.

In de markt gaan bankiers uit van een rentevergoeding die twee procentpunt boven de Europese basisrente ligt. Banken becijferen dat tot ver achter de komma, per zogeheten basispunt, dat is 0,01 procent. Ahold betaalt nu een opslag van 200 basispunten, dat is het vijfvoudige van een jaar geleden toen Ahold ook geld leende. De banken rekenen ook een `afsluitprovisie', doorgaans 0,25 procent.

Ahold heeft nu wat krediet, maar intensiveert de verkoop van dochters en bezittingen. Dat betekent lucratief advieswerk voor de banken. En toeval: dat blijken vaak de banken te zijn die meedoen met zulke kredieten.