Volledig kunstaanbod in overzichtelijk dorpje

In de Cruise Terminal op de Rotterdamse Kop van Zuid vindt dit jaar voor de vierde keer de kunstbeurs Art Rotterdam plaats. In Las Palmas wordt onder het motto `Not Fair' minder op de verkoop gerichte kunst getoond.

Art Rotterdam wil een beurs zijn met vooral actuele kunst, en het is inderdaad niet lang zoeken naar de eerste tekenen van oorlogsdreiging. In de stand van Galerie Ron Mandos staat een realistische, kapot geschoten maquette van de Belgische kunstenaar Hans Op de Beeck. De zeventig centimer hoge ruïne was onderdeel van een miniatuur oorlogslandschap, dat vorig jaar onder meer in het Amsterdamse Arti te zien was. Op foto's zoals Location 4 die Op de Beeck van zijn gehavende modelwereld maakt, komt de stille doodsheid tot leven alsof je naar de wereld kijkt op de dag nadat de bom viel. De enige beweging is van een spuitend fonteintje. In de speeltuin hangen schommels er verlaten bij.

Bij Mathias Schmied vind je geen dreiging maar wel een oog voor de actuele cultuur. Schmied is een fan van Spider-man. Hij knipte hem in z'n sluiphouding uit papier, en tekende de details met sneetjes. De jonge Fransman laat bij galerie Oliver Houg uit Lyon ook werk zien in een andere techniek, waarbij het beeld – foto's uit pornoblaadjes – door fijne horizontale sneden overgedragen wordt op een ondergrond. Ook knipte hij ruimtelijke slingers uit zo'n blaadje die als een lange tros aan de muur hangen.

Vrolijk, althans even, oogt het werk van de Argentijnse fotograaf Dino Bruzzone bij Canvas International Art: een vrolijk gekleurde speelgoed draaimolen met plastic olifantjes en andere speelse beelden. Vergeleken bij Op de Beeck lijkt het een gelukkige droom, tot je ziet dat ook bij Bruzzone de mens ontbreekt en het vermaak nutteloos is geworden.

Gabriel Lester snippert erop los met schaar en papier bij galerie Fons Welters. Een groot werk toont iets dat lijkt op een magnetisch veld zoals dat zichtbaar wordt met ijzervijlsel op een stukje papier. Beeldhouwster Lie van der Werf hanteert de schaar in nieuw werk dat ze bij galerie Reuten laat zien. Collages van papieren popjes hangen als opgeprikte vlinders in houten kastjes en haar `reli-poppen' zijn twee grote, houten, schoenwezens die wapperen met een slinger van papier.

De haastige vormen van design en architectuur, zo sterk in opmars in de museumwereld, ontbreken op de Rotterdamse beurs. Al zijn er kunstenaars die juist die vormentaal gebruiken. Peres Projects uit Los Angeles laat werk zien van de jonge Amerikaan Chris Ballantyne, die schijnbaar emotieloos huizen schildert, alsof het schetsen voor nieuwbouw zijn. Hij komt uit de Californische surf- en skateboardscene. Menig huis verbergt een schaatsbaan en op zijn mooiste werk zie je een achttal surfers als anonieme sprietjes in de branding. Ballantyne heeft net zijn eerste, vrijwel uitverkochte, expositie achter de rug en is later dit jaar te zien in het Moma en Whitney in New York. Op dat ene zeezicht na schildert ook hij mensloos, wat zijn landschappen een verweesde zorgelijkheid geeft.

Wie gewoon wil weten wat hij koopt zonder gefilosofeer over concepten, kan terecht bij de vertrouwde realisten van galerie Mokum. Ook stevig gevestigde namen als Armando en A.R. Penck zijn te vinden; zelfs een koffiepot van Gubbels ontbreekt niet. Toch overheersen nieuwere lichtingen kunstenaars. En de fotografen hebben dit jaar weer vele vierkante meters veroverd op hun collega's.

Aan Art Rotterdam doen zestig galeries mee, evenveel als vorig jaar. Bestuurslid M. Huyser noemt dat het maximum: anders verliest de beurs volgens hem de gekoesterde intimiteit. Zo'n dertig galeriehouders staan wegens ruimtegebrek op de wachtlijst. De uitbreiding met de Not Fair in Las Palmas heeft de beurs groter gemaakt, maar niet aangetast. Al is het jammer dat de speelsheid beperkt blijft tot een afgebakend reservaat.

In Las Palmas gebeuren een paar bijzondere dingen. Jan van Munsters Hemeltranen heeft een bijna religieuze overtuigingskracht. In een open stellage hangt een met ijskoude rijp beslagen slang. Een koelmechanisme houdt de temperatuur onder nul, waardoor vocht uit de ruimte zich er als ijs op nestelt. Een assistent vangt soms wat smeltwater op in een kan. De bezoeker mag dat in een jeneverglaasje tot zich nemen.

Het hoogtepunt van de beurs is een tien meter lange, drie meter hoge wand van Arno Coenen. Daarin brengt hij de pixel – het puntje waaruit het beeld op een beeldscherm is opgebouwd – terug tot wat het eigenlijk is: een mozaïeksteentje. Donkey Kong, Pac Man en andere helden van de eerste generatie computerspelletjes zijn vereeuwigd tussen kleurige kaders. Door de bizarre botsing van techniek en voorstelling lijkt het een waanzinnige vondst in een Romeinse villa. De Rotterdamse galerie Mama laat hier de helft van Coenens werk zien, dat later dit jaar een plaats krijgt in de Nicolaas Maesschool in Amsterdam.

Het Gevecht van videokunstenaar Jaap de Ruig mag niemand missen. In een van hoog op de vloer geprojecteerde, cirkelvormige film leveren een kever en een plastic mannetje een felle strijd, terwijl uit luidsprekers gesteun klinkt. Het blijft dertig minuten spannend.

Op Art Rotterdam kun je in één intensieve middag alles zien wat de galeriehouders momenteel in de aanbieding hebben. Al wordt het ieder jaar drukker in de gangen – Huyser verwacht 10.000 bezoekers, na de 8500 van vorig jaar – blijft het een overzichtelijk dorpje, waar de belangrijkste galeries bij elkaar staan in een omgeving die, op de strakke, witte stands na, weinig aan een beurs doet denken.

En het prachtige natuurlijke licht en het uitzicht op de Maas blijven onovertroffen.

Art Rotterdam. Wilhelminakade. T/m 3/3. Dag. open van 11-19 u. Toegang €12,-. Inl. 010-2025007 of www.artrotterdam.com