`Veel frustratie over goede doelen'

De ervaringen met de ophaalactie Coins for Care roepen bij Esther Jacobs gemengde gevoelens op over de goede doelenmarkt. ,,Het moet transparanter.''

Eigenlijk vindt ze het onbegrijpelijk. ,,Uit onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de mensen die iets aan een goed doel geeft, daar eigenlijk ontevreden over is, omdat ze niet weten wat er met dat geld gebeurt. En toch geven ze!''. Esther Jacobs, initiatiefneemster van de muntgeld-ophaal-actie Coins for Care (CfC), die ten tijde van de invoering van de euro werd gehouden, wil dat veranderen.

Jacobs startte in 2000 een actie om het waardeloos geworden nationale muntgeld dat na de komst van de euro zou resteren te verzamelen en om te zetten in geld voor goede doelen. In totaal sloten 118 zogenoemde niet-collecterende goede doelen zich bij haar actie aan. Jacobs bleek in 2000 niet de enige te zijn die wel brood zag in de honderdduizenden kilo's buitenands muntgeld. De collecterende goede doelen verenigden zich in een ander initiatief, EuroCollecte. Begin 2001 besloten CfC en EuroCollecte samen te gaan werken: ,,Dat was overzichtelijker voor de mensen die hun geld ergens wilden inleveren'', zegt Jacobs. In duizenden winkels, banken, pompstations en sportclubs kwamen ophaalbakken te staan, miljoenen mensen doneerden hun Nederlandse én buitenlandse muntgeld daar of gaven aan de 60.000 collectanten. De actie was een groot succes, leek het.

Maar wat begon als een goed idee, leidde al snel tot grote frustraties bij Jacobs. ,,Ik wist niet dat er zo veel mensen waren die onder het mom van goede doelen vooral aan zichzelf dachten'', verzucht Jacobs nu. De directie van EuroCollecte werd na een intern schandaal eind 2000 vervangen. Maar ook tussen beide organisaties onderling rezen al eerder problemen. Initiatieven van Jacobs om samen gebruik te maken van vrijwilligers voor zaken als reclame, opslag en distributie van de munten werden volgens Jacobs door EuroCollecte afgewezen. Jacobs, die zichzelf ten doel had gesteld de actie tegen zo laag mogelijke kosten te houden, ergerde zich aan het gesmijt met geld bij EuroCollecte. Toen Jacobs een contract sloot met het Britse geld-tel-bedrijf CoinCo en aanbood de opbrengst van EuroCollecte daar ook te laten tellen, weigerde EuroCollecte. EuroCollecte sloot zelf contracten met onder meer De Nederlandsche Munt en kocht telmachines om haar deel van de actie te tellen.

Gevolg is dat Jacobs's Coins for Care inmiddels nagenoeg is uitgeteld, terwijl EuroCollecte nog geen idee zegt te hebben van de opbrengst. De eindstand van CfC, 3,3 miljoen euro, wordt vandaag feestelijk bekend gemaakt, inclusief de gemaakte kosten en de precieze verdeling van de buit onder de 118 niet-collecterende goede doelen. Die krijgen vandaag tussen de 6.500 en 160.000 euro per goed doel overgemaakt. Omdat EuroCollecte en CfC een afspraak hadden over het deels onderling verdelen van de buit, verwacht Jacobs nog tussen de vijf en negen ton euro van EuroCollecte te krijgen.

Waar Jacobs een half jaar geleden dankzij de strubbelingen met EuroCollecte haar buik vol had van het goede doelen-wereldje, wil ze nu haar ervaringen inzetten om de markt ,,in positieve zin een beetje op te schudden''. Jacobs ziet voor zichzelf een ,,adviserende en signalerende rol'' voor de kleine en middelgrote goede doelen. ,,Al die particuliere initiatieven om ergens een weeshuis te steunen, of een schooltje te onderhouden, die moeten hun krachten bundelen'', zegt Jacobs. Ze wil ,,handvatten'' bieden aan ,,mensen met goede bedoelingen die daar zelf niet de kennis of de middelen voor hebben''. ,,Richt een internet-site op, zet je boekhouding op internet, laat zien dat wat je doet deugt én te controleren is.''

Vooral die transparantie is voor Jacobs na haar ervaringen van cruciaal belang. ,,Mensen weten nu niet eens of een goed doel wel echt goed werk doet. Ik kan in mijn eentje niet zoveel voor elkaar krijgen in dat wereldje, daarvoor is het te gesloten, maar ik kan mijn kennis, ervaring en netwerk wel gebruiken om het helderder te maken voor de gevers. Die moeten een afgewogen keuze kunnen maken.''

Jacobs wil Coins for Care omvormen tot een onafhankelijk bureau dat goede doelen kan helpen het allemaal wat professioneler aan te pakken. Jacobs: ,,Nu is er bij de gevers veel bitterheid.''

www.coinsforcare.nl: verdeling opbrengst