Kosten WAO naar laagste niveau in ruim kwart eeuw

De kosten van de Wet Arbeidsongeschiktheid (WAO) zijn de afgelopen jaren naar verhouding sterk gedaald. In het jaar 2001 bedroegen de uitgaven voor de WAO-uitkeringen 2,15 procent van het bruto binnenlands product (bbp), het laagste niveau sinds 1974.

Dit blijkt uit berekeningen van deze krant op basis van onder meer gegevens van het UWV, de uitvoerder van werknemersverzekeringen zoals de WAO. De cijfers over 2002 zijn nog niet compleet, maar het ziet er naar uit dat die nauwelijks afwijken van 2001.

De WAO wordt al jaren gezien als een groot maatschappelijk en politiek probleem, omdat te veel mensen als arbeidsongeschikt buitenspel staan. Op dit moment zijn er verschillende plannen om de instroom in de WAO in te dammen, een onderwerp waarover CDA en PvdA bij de kabinetsformatie ook onderhandelen. Nu krijgen 979.000 mensen een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het gaat om 802.000 WAO-uitkeringen, de rest betreft uitkeringen aan jonggehandicapten en zelfstandigen.

Hoewel het aantal WAO'ers jaarlijks stijgt, is hun aantal sinds begin jaren tachtig veel minder hard gegroeid dan de beroepsbevolking. Zat in 1984 nog ruim 12 procent van de beroepsbevolking in de WAO, op dit moment is dat nog ruim 10 procent. De WAO-uitgaven zijn ook minder sterk gegroeid dan het nationaal inkomen. Dat komt door de snelle groei van de economie het afgelopen decennium, de versobering van de WAO begin jaren negentig en de afname van het aantal nieuwe WAO'ers dat een volledige uitkering krijgt.

Lagen de kosten van de WAO op het hoogtepunt in 1982 nog op 3,88 procent van het bbp, in 2001 was dat 2,15 procent. Het laagste peil in meer dan een kwart eeuw, want in 1974 lag het cijfer op 2,05 procent. In 2002 zal het cijfer in het ongunstigste geval nauwelijks afwijken van 2001.

Ook in absolute cijfers lijkt de WAO minder hard te groeien, mede door de invoering van de Wet Verbetering Poortwachter vorig jaar april. De eerste cijfers wijzen op een forse daling van het ziekteverzuim. Arbodiensten moeten ziektegevallen nu na dertien weken melden bij het UWV. ,,Het aantal meldingen is sindsdien gedaald. Dat varieert bij de verschillende arbodiensten van twintig tot vijftig procent minder meldingen'', zegt T. Schoenmaeckers van de Brancheorganisatie Arbodiensten. Hij verwacht dat daarmee ook de instroom in de WAO verder zal dalen.

WAO: pagina 12