`Fascinatie en weerzin'

Voormalig oorlogsverslaggever en thans directeur van SBS (SBS6, Net5, V8) Fons van Westerloo, is als journalist benieuwd hoe het afloopt, in Irak. Als mens vindt hij oorlog weerzinwekkend.

Ik ben vanaf mijn twintigste gebiologeerd geweest door oorlog. Dat heeft iets schizofreens: als mens vind ik het weerzinwekkend, maar als journalist wil ik graag weten hoe het afloopt.

,,Ik heb van heel dichtbij meegemaakt wat oorlog betekent (als verslaggever voor Avro's Televizier, red.). Ik weet nog dat ik 29 jaar geleden op Cyprus op het balkon van het Hilton stond toen de Turken binnenvielen. Er kwam een enorme vreugde over me dat ik daar was. Dat was ook meteen weer weg toen ik zag wat zo'n oorlog bij de bevolking aanrichtte. Maar oorlog maakt ook het uiterste in de mens los, dat maakt het ook weer heel boeiend. Dat dubbele gevoel heb ik altijd gehouden.

,,De hypocrisie van Bush en Blair begint me te irriteren. Nu moet er ineens een bewind worden weggewerkt dat de bevolking onderdrukt. Nou, dan weet ik nog wel een paar landen. Kijk ook eens naar de historie van Irak. Dat land bestookte zijn buurland Iran met zenuwgas, als geallieerde van het westen. Saddam is nota bene in het zadel geholpen door de VS. De Britten hebben hem nog wapens geleverd. Het is ook allemaal zo ontzettend op Saddam gericht. Het lijkt wel een persoonlijke vete. Hij mocht zelfs asiel aanvragen in een ander land als hij maar wegging uit Irak. Dan denk ik: daar moet toch een andere manier voor zijn.

,,Toch is de oorlog onontkoombaar. Altijd. Kijk naar Vietnam. Dat is natuurlijk ook een totaal zinloze, wrede oorlog geweest. Toen had men de `domino-theorie'. Dat als Vietnam zou vallen, heel Azië in communistische handen zou vallen. Inmiddels wordt Heineken gebrouwen. Datzelfde gevoel van zinloosheid en onafwendbaarheid heb ik nu weer. Het is niet te stuiten.

,,Als omroepbedrijf merken we dat er minder reclamecampagnes lopen dan vorig jaar. Veel bedrijven denken: waarom nú een nieuw product introduceren? Ik verwacht dat dit van korte duur zal zijn. De oorlog zal een `walk over' worden. Gaat het echter langer duren, met repercussies voor het hele Midden-Oosten, dan gaan we als SBS best een zwaar jaar tegemoet. In zo'n scenario besteden consumenten minder, en minder bestedingen is minder reclame.

,,We bereiden ons dus wel voor op zware tijden. We besteden minder uit, maken meer programma's zelf. Dat merken televisieproducenten als Endemol meteen, ook in het buitenland. Gelukkig zijn wij een vrij slank bedrijf, en vorig jaar hebben we een topjaar gedraaid. We kunnen dus wel een stootje hebben.

,,De programmering passen we aan, als het oorlog wordt. Zeker als er burgerdoelen worden getroffen, wil de kijker toch even een pas op de plaats maken. Ook dat is snel weer over. Na een tijdje willen ze toch weer lachen en gekkigheid. Dat volg je, als zender. Je volgt het sentiment. Je volgt de kijker. Je probeert in te schatten: wat wil je. En daarin ga je mee.''