Eenmans koerier sneuvelt als eerste in bezuinigingsrage

Het aantal faillissementen onder koeriersbedrijven nam afgelopen jaar flink toe. ,,De tijd dat klanten hun sigaretten voor 20 euro per ritje bestelden is voorbij.''

Vanuit zijn etagewoning in Amsterdam-Noord runde Gerard Schenker (65) tot voor kort een eenmans-koeriersbedrijfje. Als aanvulling op een gebrekkig pensioen. Twee jaar lang kon hij er goed van rondkomen, voornamelijk omdat grote bedrijven als TNT en DHL hem ritten toespeelden die ze zelf niet uitvoerden. Volgens Schenker valt er daarom flink geld te verdienen als koerier. ,,Als je maar hard rijdt en vierentwintig uur per dag beschikbaar bent.''

Een paar maanden geleden keerde het tij voor Schenker. Hij kon de kosten aan zijn bestelwagen en verzekeringen niet meer opbrengen. Toen zijn auto stukging kwam hij in de problemen. ,,Ik had geen financiële reserves opgebouwd.''

De problemen van Schenker vallen bovendien samen met een pijnlijke inkrimping van de koeriersbranche. De gemiddelde omzet in de branche nam vorig jaar af met 40 procent. Van de vijfendertighonderd koeriersbedrijven in Nederland gingen er zesenveertig failliet, een stijging van 40 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het aantal faillisementen loopt parallel met het landelijk beeld dat het CBS geeft: vijftien op elke 1000 bedrijven. Volgens branche-organisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) hielden drie à vier honderd kleine zelfstandigen er vorig jaar mee op, voordat ze failliet gingen.

,,De hausse is voorbij'', zegt de bedrijfsleider van het Rotterdamse fietskoeriersbedrijf De Versnelling. ,,Een paar jaar terug bestelden klanten rustig een pakje sigaretten per spoedrit van 23 euro.'' De vraag naar koeriers was groot en de beloning was hoog. ,,Als een directeur in zijn buitenhuis in België een rol faxpapier nodig had, bestelde hij een koerier. Dat werd dan een rol papier van een paar honderd euro.''

De `het-kan-niet-op' houding van toen is nu omgeslagen in zuinigheid. ,,Wij profiteerden van andermans laksheid, waren een luxe voorziening'', zegt Rolf Piening, directeur van koeriersbedrijf All-Ride. De koerier is nu een voor de hand liggende bezuinigingspost. ,,Degene die ons vroeger belde, springt nu zelf op de fiets of zorgt dat zijn werk met de post mee kan.'' Piening zag zijn omzet vorig jaar met 35 procent dalen. Hij heeft om de kosten te drukken zijn magazijnmedewerker ontslagen.

Naast de economische stilstand is er nog een probleem voor de koeriersdiensten: internet. ,,Vrijwel al onze tekeningen versturen we sinds een paar jaar via de kabel'', zegt een woordvoerder van ontwerp- en architectuurbureau Dedato in Amsterdam. De koeriers zien het internet als serieuze concurrent. Als voorbeeld geeft Piening internationale post, die vroeger aangetekend werd verstuurd maar nu vooral via e-mail. Ook de reclamemarkt zijn de koeriers goeddeels kwijtgeraakt.

De economische dip treft vooral kleinere bedrijfjes met een stuk of tien werknemers. Het ontbreekt hen volgens Piening aan flexibiliteit. Ze hebben relatief veel vaste werknemers.

Terwijl de grotere koeriersbedrijven vooral flexwerkers en oproepkrachten hebben. En de hoeveelheid werk fluctueert nu meer dan ooit. Marktleider TNT heeft in elke grote stad maar een paar eigen koeriers. De hoofdmoot van het werk wordt tegenwoordig via subcontractjes uitbesteed aan kleine zelfstandigen.

Branche-organisatie TLN hekelt die ontwikkeling. Onder de zelfstandige rijders zitten weinig echte éénmansbedrijfjes. Het zijn volgens een TLN-woordvoerder ,,vooral werklozen die worden aangetrokken door het laagdrempelige van het vak'', want volgens de transportwet mag iedereen in bezit van een auto met een laadvermogen boven de 500 kilogram een koeriersrit aannemen. ,,In de praktijk betekent dat elke figuur met een bestel-of stationwagen.''