Zelfmoord na slechte beoordeling schokt Fransen

De dood van de populaire Franse topkok Bernard Loiseau heeft opnieuw twijfel doen rijzen over de jaarlijkse sterrenslag onder toprestaurants.

De tragische dood van de Franse topkok Bernard Loiseau heeft de bakermat van de haute cuisine diep geschokt – en niet alleen de fijnproevers. Het televisienieuws van France2 opende er gisteravond mee. Even was zijn verscheiden belangrijker dan Frankrijks streven naar vreedzame ontwapening van Irak. Dagblad Le Figaro, wijdt vandaag een hele pagina aan hem onder de kop: `La fougue aux fourneaux' (De vlam in de pan).

De prominente cuisinier, graag geziene gast in talrijke programma's op radio en tv, werd maandagavond, met een schotwond in zijn hoofd, dood aangetroffen in de slaapkamer van zijn woning in Saulieu in de Bourgogne. Naast hem lag zijn jachtgeweer. Vermoedelijk zelfmoord, luidde meteen de conclusie van familie en medewerkers, al moet de ware toedracht nog worden vastgesteld.

Onmiddellijk werd ook druk gespeculeerd over mogelijke motieven. Had de veelvuldig bekroonde en populaire Loiseau met zijn vlaggeschip La Côte d'Or, eveneens in Saulieu, niet net een lager rapportcijfer gekregen van Gault-Millau? En waren niet, ook in serieuze kranten en tijdschriften, recentelijk artikelen verschenen dat Loiseau moest vrezen dat hij binnenkort zijn derde ster in het klassement van de nog net iets gezaghebbender Guide Michelin wel eens kon kwijtraken?

Beide gidsen gelden als bijbels voor lekker eten. Hoge klasseringen staan garant staan voor klandizie van bemiddelde fijnproevers en culinaire snobisten. In plaats van het op een na hoogste cijfer, een `19', hadden de recensenten van Gault-Millau Loiseau's culinaire prestaties afgewaardeerd tot een `17'. Maar anders dan de anonieme sterrenslag van Michelin licht Gault-Millau de beoordeling toe. ,,Iedereen weet dat zijn keuken nauwelijks meeslepend, maar gewoon heel goed is'', luidt het jongste oordeel in de editie voor 2003.

,,Bravo GM, jullie hebben gewonnen'', fulmineerde collega-topkok en vriend Paul Bocuse. ,,Wanneer je een van de besten bent en ze pakken je dat plotseling af, dan is dat moeilijk te verkroppen. Het heeft hem hard getroffen.'' Ook voorzitter André Daguin van de werkgevers in de horeca suggereerde openlijk dat Loiseau was dolgedraaid op de sterrenkermis: ,,Ik hoop dat degenen die dit op hun geweten hebben lange tijd niet kunnen slapen. Daar zullen we voor zorgen.''

Daarentegen zinspeelde directeur Patrick Mayenobe van Gault-Millau op ,,andere problemen''. En ook zijn weduwe Dominique maakte in de Franse media gewag van Loiseau's kwetsbare gemoedstoestand. Volgens haar was hij al enige tijd oververmoeid en verward. ,,Al 27 jaar doet hij alleen maar dit werk. We hebben al jaren geen vakantie meer gehad. Bovendien zijn we alle dagen geopend, 's middags en 's avonds.'' Maar, voegde zij er nog aan toe ,,door die artikelen is hij zeker verder aangeslagen geraakt''.

De 52-jarige Loiseau leerde na de kokschool het vak bij de gebroeders Troisgros in Roanne, voordat hij in 1972 La Côte d'Or overnam, waarmee hij in 1977 zijn eerste en in 1981 zijn tweede Michelinster haalde. Hij ambieerde, vertelde hij ooit, in de haute cuisine eenzelfde rol als de Braziliaan Pelé in het voetbal speelde. Daartoe specialiseerde hij zich in een kookstijl die uitblonk in het gebruik van authentieke producten, bereid zonder overbodige vetten en opgediend zonder veel opsmuk. Licht verteerbaar, doch krachtig van geur en smaak, zogezegd.

Bernard Loiseau etaleerde zijn talenten niet alleen achter het fornuis, maar sloeg ook zakelijk zijn vleugels uit. Behalve de topper in Saulieu was hij eigenaar van drie bistro's in Parijs (Tante Louise, Tante Marguerite en Tante Jeanne), een boutique in de Bourgogne, een firma voor diepvriesmaaltijden en gaf hij zijn naam aan een parfumlijn.