Producers paaien Mbube

Bijna 180 keer is The lion sleeps tonight op de plaat gezet. Meestal met een falsetsolist, die hoog uitstijgt boven het diepdonkere a-wimoweh, a-wimoweh, a-wimoweh van het koor. In mijn platenkast vond ik het terug op de eerste langspeelplaat van de Nederlandse a capella-theatergroep Montezuma's Revenge. Op de hoes staan correct de namen vermeld van degenen die het nummer zouden hebben geschreven: Campbell, Creafore, Peretti, Stanton en Weiss. En niemand wist welke leugen decennia lang achter dat lijstje is schuilgegaan.

De waarheid is immers nog maar kort bekend, dankzij een artikelenreeks van de Zuid-Afrikaanse journalist Rian Malan, die ook optreedt in de documentaire in Het uur van de wolf van vanavond. The lion sleeps tonight is helemaal geen nummer van vijf Amerikanen. Het heette oorspronkelijk Mbube (de leeuw) en is een creatie van de Zuid-Afrikaanse zoeloe-zanger Soloman Linda (1909-1962), die het in 1939 zelf op de plaat zette. Maar omdat hij geen verstand van zulke zaken had, heeft hij destijds de rechten voor een grijpstuiver overgedragen aan een platenmaatschappij. Dat zijn nummer via Amerika een wereldhit werd, vond hij volgens zijn nazaten een hele eer. En dat hij daar zelf financieel niets wijzer van werd, nam hij op de koop toe. Pas sinds Malan zich met de kwestie bemoeit, beseffen de nazaten dat er miljoenen dollars aan hun neus voorbij zijn gegaan.

Of dat onrecht ooit nog kan worden hersteld, staat echter lang niet vast. De copyrights van The lion sleeps tonight zijn formeel gezien niet gestolen. In juridisch opzicht is alles volgens de regels verlopen: Creafore en Peretti waren de producers van de hit-versie van The Tokens uit 1961, Campbell en Stanton zijn pseudoniemen voor andere rechthebbenden, en Weiss is de man die een paar Engelse tekstregels leverde. Maar de melodie is onmiskenbaar die van Solomon Linda, op de krakerige opname die van hem bewaard is gebleven.

Het is een fascinerend verhaal, dat een schril licht werpt op de praktijken van de internationale muziekindustrie. En gelukkig is het integraal na te lezen op internet, want de geëngageerde Zuid-Afrikaanse filmmaker Francois Verster heeft er een nogal omslachtige documentaire over gemaakt. Met veel te veel lege landschappen, en veel te weinig harde feiten.

www.3rdearmusic.com/forum/mbube2.html

The lion sleeps tonight, NPS, Ned.3, 20.30-21.30