Pesohuis wordt dollarnachtmerrie

De devaluatie van de Argentijnse peso, vorig jaar februari, dreunt nog steeds door. Ruim 250.000 eigenaren in groot-Buenos Aires dreigen hun huizen kwijt te raken. Carlos Sánchez is één van hen. `Ik wíl betalen, ik héb geld.'

Carlos Sánchez spuugt zijn woorden boos uit. ,,Dieven zijn het, maffia.'' Hij doelt op de heren in pak die het gebouw van de Corporación de Rematadores in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires willen betreden en door een cordon agenten worden beschermd. Daar, binnen, zal zijn huis worden geveild. Het huis waarvoor Sánchez twee jaar lang keurig iedere maand een deel van zijn hypotheek afloste.

Maar sinds februari vorig jaar, toen de Argentijnse regering de één-op-één-koppeling van de peso aan de dollar losliet, kan Sánchez zijn hypotheek niet langer aflossen. Zijn geldschieter – een particuliere hypotheeknemer, geen officiële bank – hield vast aan de aflossing van 300 dollar per maand, wat nu gelijk staat aan 934 pesos oftewel 278 euro.

Het is een van de gevolgen van de financieel-economische crisis waarin Argentinië zich sinds eind 2001 bevindt. De recessie die aan de crisis voorafging, heeft bovendien geleid tot een werkloosheid van bijna een kwart van de beroepsbevolking. Meer dan de helft van de Argentijnen leeft momenteel onder de armoedegrens; ondervoeding en honger hebben de kop opgestoken. Argentinië overlegt voortdurend met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) over ingrepen die de economie nieuw leven moeten inblazen, zodat Argentinië een nieuwe lening kan afsluiten.

,,Ik wíl betalen. Ik heb geld'', zegt Sánchez. Hij verdient als etaleur 600 pesos per maand. Zijn 81-jarige moeder, die zwart bijverdient en bij hem inwoont, verdient gemiddeld per maand 200 pesos. Dat was genoeg om voor de devaluatie de 300 dollar per maand te betalen. ,,Maar nu, ik weiger in dollars te betalen. Pesos, ja, dat kan ik me veroorloven.''

Zijn geldschieter vorderde het huis – een woonkamer, twee slaapkamers, keukentje en badkamer – na een half jaar wanbetaling terug, en wil het nu laten veilen om zijn geld terug te krijgen. Hij is niet de enige. Naar schatting 17.000 woningen, boerderijen en kleine winkels zullen de komende weken worden geveild in het gebied rond de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. Voor nog eens 236.000 eigenaren dreigt binnen een maand inbeslagname. De regering stelde de hypothecaire vorderingen 180 dagen uit, maar de geldschieters eisten in november hervatting van de veilingen.

Sánchez heeft geluk. Hij en zijn moeder kunnen desnoods bij een broer terecht. ,,Een bed in de woonkamer'', zegt hij somber. Maar hij vreest in een neerwaartse spiraal terecht te komen. Op veel winkelruiten in Buenos Aires is `final liquidación', opheffingsuitverkoop te lezen. Nieuwe winkels openen wel, maar voor etaleurs is er nauwelijks werk. Een baan verliezen betekent in Argentinië tegenwoordig alles verliezen, omdat er nauwelijks een sociaal vangnet is. De regering geeft werklozen 150 pesos (43 euro) per maand per familie om te kunnen overleven.

Sánchez heeft een deel van zijn meubels, familiezilver en boeken inmiddels moeten verkopen om elektriciteit, gas en eten te kopen. Zijn spaargeld verloor bij de `pesoficatie' veel van zijn waarde.

Anderen hebben minder geluk. Rosa Morales heeft vijf kinderen, en inmiddels woont ook het gezin van haar broer bij haar in huis. Bij het veilinggebouw zegt ze: ,,Als die dieven mijn huis kopen, staan we op straat.'' En dan? Ze zucht. ,,Ik weet het ook niet meer.''

Bemiddeling heeft er inmiddels voor gezorgd dat een aantal veilingen is stopgezet. Eigenaren die een huis van minder dan 50.000 dollar of pesos kochten, dit bedrag niet bij een officiële bank leenden, meer dan 20 procent hebben afbetaald en van wie het huis hun enige bezit is, kunnen er voor onbepaalde tijd blijven wonen. Ook eigenaren van een bij de organisatie van midden- en kleinbedrijf aangesloten winkel hoeven op korte termijn hun hypotheken niet af te lossen. Het veilinghuis gaat die dag uit veiligheidsoverwegingen niet open.

    • Titia Ketelaar