Onder gordel van `Sopranos'

Wordt in Nederland wel eens opgemerkt dat veel televisiedrama van hogere kwaliteit is dan sommige bioscoopfilms, voor Amerikaanse producties lijkt dat, alleen al door het verschil in budget, een onwaarschijnlijke constatering. Toch kon de hitkomedie Analyze This (Harold Ramis, 1999) over psychiater Billy Crystal en zijn lastigste cliënt, maffiabaas Robert DeNiro, de vergelijking met de tv-serie The Sopranos, eveneens over georganiseerde misdaad en psychoanalyse, maar ternauwernood met goed gevolg doorstaan. De film wérkte, als een verzameling goed geslaagde grappen, mede door een slim scenario, van onder meer Kenneth Lonergan (You Can Count on Me) en het enthousiasme van de sterren DeNiro en Crystal.

Het vervolg, Analyze That, maakt een veel plichtmatiger indruk. Regisseur Ramis, beide hoofdrolspelers en bijrolacteurs Joe Viterelli als DeNiro's luitenant en Lisa Kudrow als de vrouw van de psychiater, draven allen opnieuw op, om te kijken of er nog wat te verdienen valt. Maar het scenario van deel twee moet zich in rare bochten wringen om opnieuw aannemelijk te worden.

Even lijkt het erop dat DeNiro zich van neuroot tot psychoot heeft ontwikkeld. In de gevangenis springt hij op tafel om vals een medley uit West Side Story te zingen. Crystal wordt van de begrafenis van zijn vader ontboden en krijgt van de FBI opdracht DeNiro bij hem thuis (sic!) onder te brengen en te behandelen. Dan blijkt de patiënt een simulant te zijn, die in diverse door de reclassering aangeboden baantjes alleen maar bezig is met de machtsstrijd tegen een nieuwe capo, gespeeld door Cathy Moriarty (ooit de echtgenote van DeNiro als bokser Jake LaMotta in Raging Bull).

Het verhaal is onwaarschijnlijk, de meeste grappen zijn niet leuk en voorspelbaar. Het pijnlijkst is misschien wel de vondst om DeNiro werk te laten vinden als adviseur van een televisiserie over de maffia. De hoofdrolspeler (Anthony LaPaglia in een rol die de credits niet vermelden) snapt er helemaal niets van. Deze scenariovondst is een flauwe stoot onder de gordel tegen The Sopranos, de serie die van Analyze That in werkelijkheid geen concurrentie heeft te vrezen. Voor karakterontwikkeling en een gelaagde structuur bestaat kennelijk nu ook in Amerika meer ruimte bij de televisie dan in de filmindustrie.

Analyze That. Regie: Harold Ramis. Met: Robert DeNiro, Billy Crystal, Lisa Kudrow, Joe Viterelli, Cathy Moriarty-Gentile, Anthony LaPaglia. In 34 bioscopen.