Georgische bergzang klinkt wel erg gestileerd

Wat verwacht je van een programma dat `Stemmen uit de Bergen' heet? Aan welk adjectief men ook mag denken – wild, kil, massief of ruw – ze bleken niet toepasbaar op de a capella groep Mzetamze uit de republiek Georgië, aan het begin van een tournee door ons land met het Aurelia Saxofoonkwartet.

De meerstemmige zang klonk tamelijk gecultiveerd, de akkoorden kregen alle kans op te lossen en weinig deed denken aan de hardheid van bijvoorbeeld de messcherpe Bulgaarse bergzang.

Een verklaring voor de gestileerde aanpak van Mzetamze is wellicht het feit dat dit gezelschap bestaat uit zes geleerde dames die zich aan het conservatorium van de hoofdstad Tblisi wijden aan het conserveren van oude zangtradities. Daaronder die van voorheen de wilde meiden uit de bergen die intussen zelf misschien hun best doen om op Christina Aquilera te lijken.

De zang van Mzetamze in het aan de levensloop opgehangen repertoire – geboorte, huwelijk, ziekte en dood – was goed genoeg voor een half uur prima polyfone muziek. Daarna mocht het Aurelia Kwartet bewijzen dat ook saxofoons kunnen klinken als Georgische stemmen. Traditioneel in Tamar Kalo, modern in Remembrance van componist Maya Virsaladze. Vooral het eind van dit stuk – zacht, zachter, zachtst – toonde een enorme instrumentbeheersing.

Goede zanggroep met folk-revival-ambities, een schitterend `klassiek' saxofoon kwartet, maar wat moet dat samen?

Het antwoord wordt verwacht van Mzetamze (Zaum II), een vooral ritmisch hondsmoeilijk stuk van componist Ad Sandbrink. De inmiddels in burger geklede Mzetamze's hebben er de leesbril voor opgezet, maar lijken met Sandbrinks atonaliteiten de handen zo volledig vol te hebben dat voluit zingen er niet meer in zit. Ook de voorgeschreven handklap-accenten klinken besluiteloos en slap. Het saxofoonkwartet daarentegen speelt tamelijk pittig waardoor ook de balans niet deugt. Al ging het in Provadja om een try-out, wat niet op de posters naast de ingang stond, dit leek te veel op echt proberen.

Het programma na de pauze gaat op en neer. Het door het saxofoonkwartet uitgevoerde Lile, voortbouwend op de vocale traditie, is rijk aan aansprekende accoorden. Het daaropvolgende Night Prayers van Giya Kantsjeli, Georgië's bekendste componist, momenteel in Antwerpen wonend, bevat fraaie momenten maar duurt net als veel ander religieus repertoire lang, lang, ellenlang. Het concert wordt besloten wordt met een portie beurtzang, eerst de zangeressen tegen de saxen en daarna tussen twee gemengde koortjes, vijf man/vrouw links en idem rechts, heel gezellig en ontspannend. Stemmen genoeg, de bergen kan men beter vergeten.

Concert: Aurelia Saxofoon Kwartet, Mzetamze. Gehoord: 22/2 Provadja, Alkmaar. Verder: 26/2 MC Vredenburg Utrecht,

1/3 Odeon Zwolle.