Bulgarije wil vooral geen fouten maken

Bulgarije, lid van de Veiligheidsraad, staat in de Amerikaans-Europese controverses over Irak voor moeilijke keuzes. Het vereist uiterste voorzichtigheid.

Het kleine Bulgarije probeert in de grote wereldpolitiek op dit moment vooral geen fouten te maken. ,,Irak is hier niet zo belangrijk, voor ons is prioriteit nummer één dat Europa en de Verenigde Staten bij elkaar blijven'', zegt analist Ivan Krastev. Op de bescheiden zetel – zonder vetorecht – in de Veiligheidsraad van de VN probeert Bulgarije daar omzichtig een steentje aan bij te dragen.

Een nieuw isolement, van welke aard dan ook, is het laatste waar het Balkanland op zit te wachten. Ruim veertig jaar zat Bulgarije opgesloten in het communistische kamp. Daarna brak in buurland Joegoslavië een bloedige oorlog uit. Het embargo tegen het regime van Slobodan Miloševic bracht voor Bulgarije een nieuw isolement.

Bulgarije probeert sinds een paar jaar uit alle macht politiek zichtbaar te worden. Het land heeft onder achtereenvolgende regeringen hard gelopen voor een zetel in de Veiligheidsraad. Volgend jaar is Bulgarije voorzitter van de OVSE. Het land heeft serieus gewerkt aan zijn imago van `betrouwbare partner'. Het lidmaatschap van de NAVO is in theorie binnen en de toetreding tot de Europese Unie wordt in 2007 verwacht.

Voor Sofia zijn de twee onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarom aarzelde premier Simeon Sakskoboergotski niet om zijn handtekening te zetten onder de solidariteitsverklaring van tien nieuwe democratieën in de regio aan het Amerikaanse beleid inzake Irak, de verklaring van Vilnius. De Franse uitbrander die daarop volgde werd als zeer pijnlijk ervaren. Als de grootmachten met elkaar overhoop liggen, is het voor kleine landjes als Bulgarije oppassen geblazen, zo weet premier Simeon, die als kind al een keer zijn koninkrijk kwijtraakte.

Daarom heeft Bulgarije zich gisteren niet zoals verwacht voetstoots achter de VS opgesteld. Premier Sakskoboergotski laat doorschemeren dat hij de nieuwe resolutie in de Veiligheidsraad wel wil steunen, maar is tegelijk op zoek naar een meerderheidspositie. ,,Wij doen ons best binnen de Veiligheidsraad. Ik denk dat de meeste mensen vinden dat dat de plaats is waar de kwestie moet worden opgelost'', aldus de voorzichtige premier. De analist Krastev denkt dat het Bulgaarse standpunt dichter bij het Nederlandse ligt dan bij het Amerikaanse.

In eigen land zijn de meningen verdeeld. De sociaal-democratische oppositie zou liever Duitsland willen volgen, president Parvanov probeert de gulden middenweg te kiezen. Echt dramatisch zijn de tegenstellingen volgens Krastev niet. ,,Er is een pragmatische meerderheid voor het behoud van goede betrekkingen met zowel Europa als de Verenigde Staten''.

Bij dit alles valt er voor Bulgarije ook het een en ander te winnen. De zetel in de Veiligheidsraad geeft het land de mogelijkheid om zich te profileren als woordvoerder van heel Oost-Europa. Er is voortdurend overleg tussen het anders vaak vergeten Sofia en onder andere Warschau en Boekarest.

Daarnaast is er nog de kwestie van de schuld (1,7 miljard dollar) die Irak aan Bulgarije heeft. De schuld stamt uit de tijd dat het communistische Bulgarije grif leverde aan de militaire opbouw van het Irak van Saddam Hussein.

Bulgarije maakt er geen geheim van dat het nog wel iets van die schuld terug zou willen zien. Een onopvallend prijskaartje voor wie het wil zien en zich van de Bulgaarse steun wil verzekeren.