Aanklacht VN tegen Wiranto grieft Jakarta

De VN hebben oud-stafchef van de Indonesische strijdkrachten, generaal b.d. Wiranto, zes andere officieren en een oud-gouverneur van Oost-Timor aangeklaagd wegens misdaden tegen de menselijkheid.

De misdaden zouden zijn begaan in september 1999, tijdens de militiefurie die volgde op het referendum in Oost-Timor waarin de bevolking zich uitsprak voor onafhankelijkheid. De kans dat Indonesië de verdachten zal uitleveren, wordt niet hoog aangeslagen.

Een openbaar aanklager van de Verenigde Naties droeg gisteren het betreffende dossier over aan de rechtbank van Dili, de hoofdstad van sinds vorig jaar onafhankelijk Oost-Timor. De acht worden aangeklaagd wegens ,,misdaden tegen de menselijkheid als moord, deportatie en vervolging''. Die wandaden zouden zijn begaan ,,als onderdeel van een grootscheepse en systematische aanval gericht tegen de burgerbevolking en vooral tegen aanhangers van onafhankelijkheid voor Oost-Timor''. De aanklacht rept van 280 moorden en tien afzonderlijke aanvallen, waaronder een massamoord in de kerk van Liquica en aanvallen op een verkiezingsbijeenkomst en een kerk, beide in Dili.

Omdat generaal Wiranto de hoogste militair van Indonesië was, wordt hij beschouwd als de eerstverantwoordelijke voor de moorden en de brandstichting op grote schaal door pro-Indonesische milities. Die waren opgericht, van wapens voorzien en actief bijgestaan door Indonesische militairen. De schattingen van het aantal doden lopen uiteen van 600 tot 2.000. Toen de VN na de bloedige gebeurtenissen dreigden met instelling van een speciaal tribunaal, besloot Indonesië de schuldigen zelf te berechten en een ad hoc mensenrechtentribunaal in te stellen. Dat begon zijn werkzaamheden vorig jaar en heeft tot dusverre vooral tot vrijspraak besloten. De oud-gouverneur van Oost-Timor, Abilio Osorio Soares, werd tot drie jaar veroordeeld, maar is hangende het hoger beroep op vrije voeten. Op de lijst van 18 verdachten die het OM heeft ingediend bij het Indonesische tribunaal staat de naam van Wiranto niet.

De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Hassan Wirayuda, zei dat de rechtbank in Dili geen internationaal tribunaal is en ,,niet de bevoegdheid heeft niet-Oost-Timorezen te berechten''. Hij riep op de rechtsgang in Indonesië te respecteren. Gevraagd naar de kans dat Wiranto en andere generaals in Oost-Timor worden berecht, zei VN-aanklager Stuart Alford: ,,We zijn daarover niet optimistischer geworden.''